آ مثل آتش سوزی، آ مثل آموزش، آ مثل آب؛ همه ایران و زاگرس تشنه است و در حال سوختن …
آتش سوزی ها ی جنگل بلوط گچساران و زاگرس ایران ؛ تراژدی دردناک و تکراری و فاجعه بار …
شهرام نوروزی ؛
زبانههای آتش باز هم در زاگرس؛ جنگلهای گناوه لری گچساران سه چهار روز سوزاند .طی سالهای گذشته، پوشش جنگلی ایران به دلیل آسیبهای طبیعی و انسانی، از جمله آتش سوزی، خشکسالی، قطع درختان، و تغییر کاربری، به شدت آسیب دیده و نیازمند حفاظت است. نابودی پوشش گیاهی در مناطق طبیعی ایران موجب بحرانهای زیست محیطی مختلف از جمله افزایش وقوع سیل و ریزگرد شده است .
بغض عشایر گچساران از آتشسوزی جنگلهای بلوط منطقه زیبای قلات گناوه لری گچساران. آتش سوزی جنگلهای زاگرس در زاگرس به سریالی تلخ و بیپایان تبدیل شده که هر ساله وسعت زیادی از جنگل را به خاکستر تبدیل میکند و نگرانی بسیاری به ویژه دوستداران طبیعت را برانگیخته است. فرقی نمیکند کجای جغرافیای زاگرس را انگشت بگذاری، درد یکی است؛ قصه سوختن جنگلهای زاگرس قصه تازهای نیست و مرگ بلوطهای هزار ساله در آتش هرسال اتفاق میافتد و هیچگاه از خاکسترشان بلوطی تازه نمیروید …
چند توصیه برای جلوگیری از آتش سوزی در جنگل ؛ برای حفظ محیط زیست کشورمان برخی نکات را رعایت کنیم و از رها سازی مواد شیشهای مانند انواع بطری شیشهای و پلاستیکی، خرده شیشه و اشیا مشابه در داخل جنگلها و مراتع خودداری کنیم، زیرا آن اشیا مانند عدسی ذرهبین عمل میکنند و موجب اشتعال علوفه خشک در جنگلها و مراتع میشوند.بعد از استفاده از منقل، اجاق ذغالی و چوبی بایستی خاکسترهای اضافی در مراتع و جنگلها تخلیه نشوند، زیرا این کار به آتشسوزی علوفه منجر میشود؛ گردشگران و ساکنان بومی نباید در جنگلها و مراتع آتش روشن کنند و کشاورزان هم نباید علفها و درختان را برای گسترش زمین و بهرهبرداری بیشتر بسوزانند و از سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی در مزارع هم جدا خودداری کنند.
ازهمه مهمتر انداختن ته سیگار یا چوب کبریت در طبیعت و مکانهای مستعد آتشسوزی بهراحتی میتواند فاجعه بهبار آورد، بنابراین باید از این کار نیز جدا خودداری کرد …
*آتش سوزی جنگل ها*
طی یک دهه اخیر، ۱۶۹ هزار میلیارد تومان خسارت بر اثر آتش سوزی به ۱۴۰ هزار هکتار از عرصه های طبیعی ایران تحمیل شده است. (روزنامه همشهری ۲۴ آذر ۱۳۹۹)
طبق آمارهای رسمی در طول ۸ سال (از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹)، بیش از ۱۷هزار آتش سوزی در جنگل ها و مراتع ایران رخ داده که به ۱۶۲هزار هکتار جنگل و مرتع ایران خسارت زده است. ( ۲۴ تیر ۱۴۰۰)
مرکز پژوهش های مجلس گزارش داد، در ۲۰سال اخیر روند آتش سوزی در جنگل ها و مراتع افزایش یافته است.
در سال گذشته(۱۳۹۹) ۲۱هزار هکتار از جنگل های ایران بر اثر حریق خاکستر شدند. بیشترین آتش سوزی ها در اراضی جنگلی به ویژه ناحیه رویشی زاگرس به وقوع پیوسته است. در ناحیه زاگرس بیشترین آتش سوزی ها در اراضی جنگلی و مکان هایی بود که زراعت در آنها تحت عنوان طرح کشت انجام می شود. (سایت عصر ایران ۲۲ خرداد ۱۴۰۰)
از سال ۹۰ تا ابتدای سال ۱۴۰۰ طی دوره ۱۰ ساله، به طور متوسط هر سال ۲هزار فقره حریق رخ داده که عدد میانگین آن برای هر سال ۱۸هزار هکتار بوده است. سالانه ۱۰۰هکتار درخت به طور کامل در آتش سوزی های منابع طبیعی نابود شده است. (سلامت نیوز ۱۸ مرداد ۱۴۰۰)
در سال ۱۴۰۰ تقریبا روزی نبوده که خبری از آتش سوزی جنگل ها در رسانه ها بازتاب داده نشود.
چند نمونه از آتش سوزی جنگل ها
در ۱۱ خرداد ۱۴۰۰ جنگل های زاگرس طعمه آتش شد. در این آتش سوزی بخش بزرگی از سرمایه ملی طی چند روز نابود شد. دامنه این حریق سهمگین، گستره های جنگلی استان های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، خوزستان، بوشهر، فارس، لرستان و بهاباد در استان یزد را درنوردید. حتی تهران هم از این فاجعه بی بهره نماند.
در تیرماه ۱۴۰۰ آتش سوزی در جنگل های شبلیز در بخش پاتاوه شهرستان دنا، باعث نابودی ده ها هکتار از پوشش گیاهی این منطقه شد.
در مرداد ماه ۱۴۰۰ آتش در میانکاله در استان مازندران، گچساران از کهگیلویه و بویراحمد، هایقر فارس و کلیبر ارسباران به سوختن صدها هکتار درخت و مرتع منجر شد. جنگل های کلیبر در استان آذربایجان شرقی حدود ۵۰ساعت سوخت.
آتش سوزی در روستای سیوان شهرستان مرند باعث سوختن ۲۵۰هکتار از اراضی مرتعی این روستا شد. ( سلامت نیوز ۱۸ مرداد ۱۴۰۰)
سال ۱۴۰۰ به دلیل خشکسالی، یکی از بدترین سال ها از نظر آتش سوزی جنگل ها بود. هر روز گوشه ای از جنگل های بلوط زاگرس تا شمال غرب کشور درگیر آتش سوزی می شود. بر اساس گزارش ها از آغاز سال ۱۴۰۰ حدود ۲۷۰۰ فقره آتش سوزی در جنگل ها و مراتع ایران به وقوع پیوسته است. هزاران هکتار جنگل و مرتع از بین رفته است. ( خبرگزاری رسمی ایرنا ۵ شهریور ۱۴۰۰)
مسئولان!!!! غایبان صحنه مهار آتش سوزی جنگل ها
اصلی ترین دلیل شعله ور شدن آتش و سرایت آن به مناطق دیگر، ضعف عملکرد دستگاه های مرتبط در مهار به موقع آتش است.
نبود تجهیزات کافی و مؤثر برای مهار آتش و فقدان بالگرد آب پاش در همه استان ها باعث شده است تا با هر آتش سوزی، نیروهای محلی و مردمی با دست خالی و کمترین تجهیزات برای خاموش کردن آتش اقدام کنند. راه رسیدن به بسیاری از مناطق آتش گرفته صعب العبور است. این موضوع باعث می شود زمان مهار آتش از دست برود.
از دلایل آتش سوزی جنگل میتوان از مدیریت غیراصولی جنگل و دخالت و در هم تنیدگی مناطق شهری ، جنگلی نام برد. این عوامل سبب ایجاد و افزایش دوره های جنگل سوزی شده است.
مسعود منصور، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری گفت طبق قانون باید ۱۰۰درصد درآمدهای منابع طبیعی صرف حفاظت و احیاء شود اما معمولاً ۳۰درصد باز می گردد. (خبرگزاری تسنیم ۲۴ شهریور ۱۴۰۰)
البته این را باید در نظر داشت که هیچگاه آمار شفافی از بودجه و مصارفی که باید در جهت حفاظت از منابع ملی ایران به کار گرفته شود، ارائه نمی دهند.
در شرایط بی عملی بسیاری در مواجه با آتش سوزی ها و خسارات ناشی از آن مردم بدون هیچ چشمداشتی در این عرصه مشارکت می کنند.
۳۷۰ تشکل مردمی در سال ۱۳۹۹ برای حمایت از جنگل ها و مراتع فعالیت کردند. در این زمینه زنان نیز مشارکت فعالی دارند …
فیلم زیر را ببینید:
