فانوس زاگرس؛
کشاورزان نازمکان گچساران چشم انتظار تدبیر مسولان
به قلم یعقوب درویشیان
منطقه ی نازمکان مشتمل بر هشت روستای شامبراکان، هجرت، سرتیره، نازمکان، سیدجمال الدین، اسلام آباد، گدارشهری و رودبال میباشد که بعداز دشت های امامزاده جعفر؛ لیشتر و خیرآباد، چهارمین دشت مهم کشاورزی گچساران میباشد که پایه ی کشت عمده ی این کشاورزان برمبنای کشاورزی آبی میباشد. تعدد چشمه ساران پرآب و رودخانه ی مهم نازمکان در این منطقه باعث رونق کشاورزی شده تا جایی که تنها و عمده ی شغل جمعیت ۱۴۳۰ نفری این منطقه که برخی در شهر سکونت دارند و در فصول کشت در منطقه حضور پیدا میکنند کشت آبی برنج و گندم میباشد. در این میان برخی از زمینهای مستعد و قابل دسترسی به صورت دیم کاشت میگردند. فراوانی آب و وجود ۱۱۰۰ هکتار زمین از روستای شامبراکان تا پائین دست روستای نیمدرو میتواند با مدیریت صحیح منابع آب و تقسیم وظایف به صورت قانونی و درست دربین دو نهاد اداره ی منابع آب و جهاد کشاورزی باعث رونق چندبرابری و برداشت اصولی از منابع آب و به تبع آن بهره وری فراوان و برداشت محصول بیشتری باشد.
رونق کشاورزی در این منطقه میتواند باعث اشتغالزایی بیشتری برای اهالی و خصوصا جوانان منطقه گردد که متاسفانه به دلیل کم کاری مسولانِ نهادهای مربوطه و بی توجهی به به تامین آب این دشت نسبتا وسیع شاهد دلسردی جوانان و مهاجرت آنان به شهر هستیم که بعضا بابیکاری مواجهند و برخی به شغل های کاذب در حاشیه ی شهرها روی آورده اند.
آنچه در سال زراعی جاری شرایط را متفاوت کرده است بارش های سیل آسای اواخر مهر۹۷ بوده که باعث وارد آمدن خساراتی به محصولات و شبکه ی آبیاری منطقه شده است.
مهمترین شبکه ی آبیاری این دشت کانالی میباشد که از پائین دست روستای شاه بهرام شروع شده و تا روستای هجرت امتداد میابد. این کانال حدودا ۸ کیلومتری که از نوع سازه ی بتنی میباشد متاسفانه در سالهای اخیر به دست فراموشی سپرده شده است و فرسایش ؛ بارش ها و عوامل انسانی باعث تخریب و بهره وری کمتر آن گردیده است. نبود متولی قانونی در دو اداره ی آب و جهادکشاورزی و عدم تخصیص اعتبارات سالانه جهت نگهداری ازاین کانال و گسترش زمین های زیر کشت و تخریب بخش هایی از آن باعث شده است تا علیرغم فراوانی آب در این منطقه کشاورزان در سالهای اخیر با کمبود آب مواجه گشته و شاهد افت کیفیت و کمیت محصولات و گاها تنش ها و نابهنجاری هایی باشیم. کانال نازمکان مانند یک رشته ی تسبیح باعث وحدت و ایجاد آداب و رسوم خاصی در میان اقوام متعدد این منطقه شده است که میتوان آن را در بُعد جامعه شناسی یک خرده فرهنگ ضمنی قلمداد کرد.
خرده فرهنگی که باعث میشود تا افراد و اقوام مختلف ساکن دراین منطقه، کانال را یکی اشتراکات همگانی دانسته ودر مقاطع خاصی مثل فصل کشت گندم و برنج جهت مرتفع کردن مشکلات کانال و لایروبی و تقسیم آب با همدلی و مهربانی در کنارهم همکاری کرده و باهم کنار بیایند همانطور که در زمان کم آبی نیز این کانال باعث تنش ها ودرگیری هایی نیز میشود.
بارش های سیل آسای چندسال قبل که به طوفان مهیبی شباهت داشت وباعث شکستگی تیرهای چوبی برق و قطع برق منطقه و حتی تعویض سراسری خط انتقال برق گردید آسیب هایی نیز به این کانال وارد کرد که تاکنون هیچ تلاشی جهت احیای آن انجام نشده است. از سوی دیگر بارش های سیل آسای اواخر مهرماه۹۷ و آبان ماه باعث شد تا بخش هایی از کانال توسط آبرفت ناشی از سیل لبریز گردد که تخلیه ی آن به دلیل حجم بالای آبرفت توسط کشاورزان میسر نیست و این مهم همت مسولان امر و تخصیص اعتبارات لازم را میطلبد. بخشدار مرکزی شهرستان گچساران طی بازدیدی از نحوه ی خسارات وارده و جبران آن در تاریخ پنجم آبانماه در منطقه حضور پیدا کرده و بامساعدت لازم یکدستگاه بیل مکانیکی جهت برطرف کردن مشکلات روستای اسلام آباد و لایروبی کانال به منطقه اعزام کردند که متاسفانه راننده ی بیل مکانیکی بعداز حفرکانال انحرافی سیل بند اسلام آباد از تخلیه کانال سر باز زد و بدون اطلاع کشاورزان و دهیاران منطقه را ترک کردند. اینک که یک ماه از کشت پائیزه ی گندم در این منطقه میگذرد متاسفانه عدم لایروبی کانال باعث بروز مشکلات و خساراتی به اهالی شده است. کشاورزان نازمکانی به دلیل تاخیر درلایروبی و عدم وجود آب مورد نیاز از کشت پیاز؛ باقلا؛ عدس و برخی از سبزیجات جاماندند و حالا که میلیاردهاتومان پول بذر و هزینه ی شخم و کود پرداخت کرده اند به شدت نگران لایروبی کانال و جریان مجدد آب در مزارع و کشتزارهای خویش میباشند.
در تاریخ ۲۷ آذرماه ۹۷ نیز مدیریت محترم بحران استانداری جناب آقای محمدی تبار از این کانال بازدیدی داشتند که جهت رفع مشکلات موجود قولها و تلاش هایی نیز داشته اند ولی تاکنون هیچ اتفاق مثبتی را شاهد نبوده ایم.
در طی مراودات و پیگیری های اهالی با اداره ی منابع آب شهرستان گچساران، جناب آقای بهگام بیان داشته اند که تامین و تخصیص اعتبار لازم صورت گرفته و مناقصه ی لایروبی این کانال در روزهای آینده صورت خواهد پذیرفت.
بارش های ۲۸ و ۲۹ مهرماه علاوه بر خسارت شدید به کانال به محصولات کشاورزی و باغات منطقه خصوصا شالیزارها و محصولات برنج آسیب های فراوانی وارده کرده است که مستدعی است واحد بحران و حوادث غیرمترقبه ی فرمانداری گچساران به این موضوع رسیدگی لازم را بفرمایند.
در پایان از تمام مسولان محترمی که به هرنوعی در خصوص کشاورز و کشاورزی و تامین آب و احیای این کانال مرتبط میباشند تقاضامندیم تا در اسرع وقت نسبت به لایروبی این کانال اقدام بفرمایند و تا خسارات بیشتری به گندمزارها وارد نشده است با لایروبی کانال زمینه ی آبیاری کشتزارها را فراهم آورده و از
سوی دیگر در جهت ترمیم و مرتفع سازی کانال جهت انتقال آب بیشتر برای مزارع و باغات اقدام بفرمایند.
کشاورزان پرتلاش نازمکانی همچنان چشم انتظار و امیدوارند تا مورد بذل عنایت نماینده ی محترم، مدیران کل و شهرستانی ادارات آب و جهاد کشاورزی و واحد بحران فرمانداری قرار گرفته بلکه بارقه ی امید در این منطقه در دل اهالی شعله ور گردیده و با کار وتلاش در جهت تولید و خودکفایی اقدام نمایند.
ازتمام مدیرانی که در این ایام به منطقه جهت بازدید تشریف فرماشده اند نهایت قدر دانی را داریم و از سایرین نیز خواهشمندیم کوشش کنند تا دوباره شاهد جریان مایه ی حیات در کانالها و شادابی مزارع و شادی مردمان شریف این خطه از سرزمینمان باشیم.
از مساعدت بخشدار مرکزی و جناب آقای بهگام و خصوصا جناب محمدی تبار که از استان قبول زحمت فرمودند بی نهایت سپاسگزاریم و عارض میشویم تاکنون از مساعدت ها و تلاش هایشان بهره ای عایدمان نشده است ؛ لطفا مجدانه پیگیر باشید .
یعقوب درویشیان .. روستای نازمکان



جاداردکه از زحمات استاد دست به قلم و فهیم منطقه جناب درویشیان تقدیروتشکر کرد که بابیانی شیوا و بجا و کامل به بررسی مشکلات بخش کشاورزی در منطقه نازمکان پرداختند و همه چیز را شفاف و روشن بیان کردند.امیدوارم مسئولین امر در این زمینه حسن نیت بخرج داده و مشکلات این منطقه را در اولویت قرار داده و همچنین نسبت به تکمیل پروژه آب شرب این منطقه و تسریع در کار این دو مورد مهم اقدامات شایسته ای بنمایند و اهالی منطقه را خوشحال و امیدوار کنند.