بعد از جنگ ۱۲ روزه؛ پیشبینیای که محقق شد وقتی هشدار درباره سرمایه اجتماعی نادیده گرفته شد
پس از گذشت تنها چند ماه از پایان جنگ ۱۲ روزه، نشانههایی از فرسایش سرمایه اجتماعی در جامعه آشکار شده است؛ همان اتفاقی که پیشتر دکتر علیرضا شکیبایی نسبت به آن هشدار داده بود. او در روزهای نخست پس از آتشبس، گفته بود: «اگرهمبستگی جنگی به اصلاح ساختاری و قدردانی واقعی از مردم منجر نشود، همان انرژی میتواند به نارضایتی تبدیل شود.»
این روزها، دقیقاً مصداق این هشدار در حال دیدهشدن است. مردمی که در روزهای بحران با تمام توان کنار دولت و نیروهای امدادی ایستادند، اکنون احساس میکنند شنیده نمیشوند. وعدههای فوری برای بازسازی و رفع مشکلات معیشتی به تأخیر افتاده و مدیریت پساجنگ نتوانسته اعتماد عمومی را بازتولید کند.
دکتر شکیبایی در تحلیل خود، سرمایه اجتماعی را مهمترین دارایی دوران صلح دانسته و تأکید کرده بود:
«جنگ ممکن است پایان یافته باشد، اما اگر احساس مشارکت و اعتماد مردم ترمیم نشود، جامعه در وضعیت شکنندهتری از پیش از جنگ قرار خواهد گرفت.»
او معتقد است که جامعه پس از بحران، نیازمندقدردانی آشکار، بازسازی شفاف، و بازگشت مردم به فرآیند تصمیمسازی است. اگر این سه محور نادیده گرفته شوند، همان همبستگی که در سختترین روزها نقطه قوت بود، به عامل شکاف و ناآرامی تبدیل میشود.
امروز، تحلیل دکتر شکیبایی عملاً به واقعیت بدل شده است؛ اعتراضهای پراکنده و کاهش اعتماد عمومی نشان میدهد که هشدار او تنها پیشبینی نبود، بلکه برآوردی دقیق از یک روند اجتماعی بود که در نبود توجه لازم، رخ داده است.
او در پایان تأکید میکند:
«قدرت واقعی، از دل قدردانی و بازگشت اعتماد مردمی زاده میشود، نه از فراموشی فداکاریها.»برای مطالعه خبر قبلی درباره هشدارهای اولیه دکتر شکیبایی، میتوانید به گزارش پیشین تحت عنوان
“(تحلیلی بر پیچیدگی همبستگی در برابر تجاوز)؛ هشدار دکتر علیرضا شکیبایی درباره سرمایه اجتماعی پس از جنگ ۱۲ روزه
