فانوس زاگرس؛
گچساران قلب تپنده نفت در جنوب
شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران يکی از شرکت های مهم زير مجموعه شرکت ملی مناطق نفتخيز جنوب است .
گچساران دومين توليد کننده نفت خام
قرار گرفتن تأسيسات اين شرکت در چهار استان کهگيلويه و بوير احمد ، خوزستان ، بوشهر و فارس از ويژگی های اين شرکت است که در کنار قرار گرفتن تلمبه خانه عظيم گوره و چندراهه نفت خام صادراتی کشور در حوزه عمليات اين شرکت گچساران را به قلب صادرات نفت خام کشور تبديل کرده است .
نفت گچساران و چند شرکت مهم ديگر با خط لوله به تلمبه خانه گوره منتقل می شود و با افزايش فشار در نهايت به سمت پايانه خارک جهت صادرات هدايت می شود .
راهبری تمام اين مراحل ، تعمير و نگهداری اين تأسيسات بر عهده کارکنان تلاشگر شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران است.
شركت بهره برداري نفت و گاز گچساران
به گزارش فانوس زاگرس،شركت بهره برداري نفت وگاز گچساران يكي از شركت هاي مهم فرعي تابع شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب و دومين توليد كننده نفت خام است كه با متوسط توليد ۶۳۰ هزار بشكه نفت و بيش از يك ميليارد فوت مكعب گاز خشك در روز سهم عمده اي در تأمين درآمدهاي اقتصادي كشور دارد . همچنين قرار گرفتن تلمبه خانه گوره و چندراهه بزرگ نفت خام صادراتي ايران در حوزه عمليات اين شركت در ساحل گناوه ، ازسوي ديگر گچساران را به عنوان يك شركت مهم در عرصه توليد و صدور نفت خام مطرح ساخته است .
اداره مركزي اين شركت از حيث جغرافيائي در استان كهگيلويه و بويراحمد واقع شده است ليكن تأسيسات شركت در چهار استان كهگيلويه و بويراحمد ، خوزستان ، بوشهر و فارس قراردارند . همين ويژگي خاص موقعيت اين شركت را در بين ساير شركت ها از درجه اهميت ويژه اي برخوردار نموده است .
تاريخچه و موقعيت :
ميدان نفتي گچساران در فاصله ۲۲۰ كيلومتري جنوب شرقي اهواز قرار گرفته و شامل سازندهاي شكافدار آسماري و بنگستان بوده كه در جهت عمومي شمال غربي/ جنوب شرقي طاقديسهاي ميادين نفتي جنوب ايران واقع شده است . عمده توليد نفت از سازند آسماري اين ميدان صورت مي گيرد كه عمدتاً از سنگهاي كربناتي تشكيل شده است . مخزن نفتي گچساران در سال هاي ۱۳۰۲ تا ۱۳۰۳ مورد مطالعه قرار گرفت و چاه شماره يك در سال ۱۳۰۴ در اين منطقه حفاري گرديد . اولين چاه توليدي چاه شماره -۱۳ با دبي ۱۲ هزار بشكه در روز بوده است كه در سال ۱۳۱۸ راه اندازي گرديد . طي ده سال اول ۵ حلقه چاه در گچساران حفاري و اين تعداد تا زمان ملي شدن صنعت نفت به ۱۴ حلقه رسيد ولي فقط چاههاي شماره -۸ ( با دبي ۱۳ هزاربشكه در روز) و شماره -۱۳(با دبي ۱۲ هزاربشكه در روز) توليدي بوده اند . اولين چاه بنگستاني كه به توليد درآمد چاه شماره – ۳۶ بود كه بهره برداري از آن از سال ۱۳۴۰ آغاز گرديد . تاريخچه بهره برداري از مخزن نشان مي دهد كه بجز يك دوره كوتاه بين سال هاي ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ ، توليد از مخزن گچساران همواره ادامه داشته و ميزان توليد نيز سير صعودي داشته است بطوري كه در سال ۱۳۵۳ به حداكثر ميزان بالغ بر ۹۴۰ هزار بشكه در روز رسيد و بيشترين توليد از چاه شماره -۳۵ به ميزان ۹۰ هزار بشكه در روز بوده است .
ضمنا” اولين واحد بهره برداري (واحد بهره برداري گچساران-۱) در سال ۱۳۲۲با ظرفيت اسمي ۲۴۵ هزار بشكه در روز احداث شد و در مدار قرارگرفت . ضمناً صادرات نفت از طريق تلمبه خانه گوره از سال ۱۳۴۶ شروع و كماكان ادامه دارد .
مخازن و تأسيسات :
تعداد تأسيسات شركت گچساران تا قبل از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي ۹ واحد بهره برداري ، ۲ واحد نمكزدايي ، ۱ مجتمع گاز و گاز مايع و تعداد چاههاي حفاري شده ۲۳۵ حلقه بوده است . در حال حاضر شركت بهره برداري نفت وگاز گچساران مسئوليت توليد صيانت شده از ۱۷ ميدان نفتي را با استفاده از ۷۹۲ حلقه چاه ، ۱۱ واحد بهره برداري ، ۷ واحد نمكزدايي(۲ واحد درحال احداث) ، ۱۲ ايستگاه تقويت فشار و تزريق گاز ، ۳ مجتمع پالايشگاهي گاز و گازمايع شامل پالايشگاه گاز و گاز مايع-۹۰۰ پازنان-۲ و پالايشگاه هاي گاز و گاز مايع-۱۲۰۰ گچساران و ۱۳۰۰ سيامكان ، سيستم توليد و تزريق گاز پازنان/گچساران ، سيستم انتقال گاز خط لوله ۴۲ اينچ آغار/ دالان مشتمل بر ۱۲ ايستگاه شيرخانه و لخته گير مايع بين راهي ، ۸ آزمايشگاه شيميائي ، ۶ واحد آبرساني ، ۷۹ مجموعه تفكيك گر سرچاهي و ۲۷ مجموعه تفكيك و تقويت فشار سرچاهي (جمعاٌ ۱۰۶ مجموعه ) ، ۳ ايستگاه برق و حدود ۷۰۰۰ كيلومتر خط لوله ۴ تا ۵۲ اينچ را بر عهده دارد .
اين شركت داراي ۱۶ مخزن در مدار مي باشد كه عمده توليد نفت از مخازن گچساران ، بي بي حكيمه و رگ سفيد-۲ صورت مي گيرد . مخازن بينك ، گلخاري ، نرگسي ، چلينگر ، پازنان-۲ ، منصور آباد ، سياهمكان ، گرنگان ، سولابدر ، چهاربيشه ، رودك ، كيلوركريم و خويز نيز به ترتيب چهارمين تا شانزدهمين مخازن در مدار اين شركت محسوب مي شوند .
توليد نفت :
بر اساس سياست گذاري كلان وزات نفت و برنامه ارائه شده از سوي شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب ظرفيت توليد مجاز(PGC) اين شركت بيش از ۷۰۰ هزار بشكه در روز در سال اعلام گرديده كه با رعايت توليد صيانتي از مخازن ، ميانگين دبي توليد واقعي در نيمه اول سال ۹۶ به ميزان ۶۲۱ هزار بشكه در روز بوده است.
توليد و تزريق گاز :
بر اساس مطالعات انجام شده بيشترين بازيافت نفت از مخازن گچساران و بي بي حكيمه زماني ميسر خواهد بود كه تزريق گاز در اين مخازن انجام پذيرد و در اين راستا از سال ۱۳۵۶ تاكنون گاز گنبدي مخزن پازنان پس از فرآورش در كارخانه گاز و گاز مايع-۹۰۰ از طريق خط لوله ۲۶ اينچ انتقال گاز در ميدان گچساران تزريق مي گردد. علاوه بر آن طي سال بطور متوسط روزانه حدود ۳۰۰ ميليون فوت مكعب گاز همراه نفت مخزن گچساران جمع آوري مي شود و پس از فرآورش در ۴ ايستگاه تقويت فشار ضعيف و مايع گيري و شيرين سازي در پالايشگاه گازوگازمايع-۱۲۰۰ ، ميزان ۱۴۰ ميليون فوت مكعب از آن به اضافه ۴۷۰ ميليون فوت مكعب گاز گنبدي پازنان در ۱۸ حلقه چاه تزريق شده است . در مخزن بي بي حكيمه نيز از آبان ماه سال ۱۳۷۴ تاكنون تزريق گاز آغاز گرديده كه بطور متوسط روزانه حدود ۱۲۰ ميليون فوت مكعب گاز همراه نفت ميادين رگ سفيد و بي بي حكيمه جمع آوري شده و پس از فرآورش در ۵ ايستگاه تقويت فشار ضعيف (ايستگاه رگ سفيد-۱ مربوط به شركت آغاجاري است) ، مايع گيري و شيرين سازي در پالايشگاه گاز و گازمايع-۱۳۰۰ و فشار افزائي در ايستگاه تزريق گاز سياهمكان ۷۰ ميليون فوت مكعب از آن به اضافه حدود ۱۵۰ ميليون فوت مكعب در روز گاز گنبدي مخزن پازنان در ۶ حلقه چاه در مخزن بي بي حكيمه تزريق مي شود .
گاز بعنوان يك انرژي استراتژيك و سرمايه ارزشمند ملي يكي ديگر از نعمت هائي است كه به حد وفور در اختيار ملت بزرگ ايران قرار دارد بطوري كه كشور ما از حيث ذخاير گاز مقام دوم را در جهان داراست . ذخائر عظيم گازي در شركت بهره برداري نفت وگاز گچساران نيز از موقعيت ممتازي برخوردار است .
توليد گاز مايع و نفتا :
علاوه بر توليد نفت و گاز ، گازمايع و نفتا نيز از ديگر توليدات با ارزش اين شركت است كه گازمايع در مجتمع هاي پالايشگاهي گاز و گاز مايع-۱۲۰۰ و۱۳۰۰ گچساران و بي بي حكيمه به ميزان ۲۳ ه ب ر و نفتا درمجتمع گازوگازمايع-۹۰۰ پازنان-۲ به ميزان ۱۳ ه ب ر توليد مي شود .
نفتا به مايعات سنگين گازي اطلاق مي شود كه پس از فرآورش گاز و مايعات گازي در مجتمع گاز و گاز مايع-۹۰۰ بدست مي آيد . اين محصول بعنوان خوراك مجتمع پتروشيمي بوعلي سينا بندر امام استفاده و در نتيجه ارزش افزوده زيادي را ايجاد مي نمايد .
گازمايع يا NGL نيز پس از شيرين سازي گازهاي ترش دريافتي از واحدهاي تقويت فشار و تزريق گاز در مجتمع هاي پالايشگاهي ۱۳۰۰ و ۱۲۰۰ و طي فرآيندهاي خاص آبزدايي ، ايجاد سرمايش با استفاده از سيكل تبريد پروپان و نهايتاً پايين آوردن درجه حرارت سيال تا ۳۰- درجه سانتي گراد توليد و جهت تأمين بخشي از خوراك مجتمع هاي پتروشيمي بندر امام ارسال مي گردد .
واما
نفت = آباداني = اقصاد
نفت؛ پرچمدار آباداني و اقتصادي در منطقه
باید اذعان کرد صنعت نفت با قدمتی بیش از یک قرن همواره در انجام مسوولیت های اجتماعی پیشتاز بوده است.
مسئولیت اجتماعی شرکت به معنای شناخت تاثیرات فعالیت های صنعت نفت بر جوامع پیرامونی و جلوگیری، کاهش و جبران پیامدهای منفی احتمالی است . با این وجود ديگر دستگاههاي خدمات رسان نيز اذعان مي كنند كه صنعت نفت در زمره نخستین پیشگامـان توجـه به مسئولیت اجتمـاعی قرار دارد، این نوع مسئولیت بهطور عمـده تعهدهای شرکتی یا سازمانی را در قبال محیط طبیعی و اجتماعی دربرمیگیرد و این تعهدها را در کنار فعالیت اقتصادی قرار مي دهد.
وزارت نفت همگام و جلوتر از سایر دستگاه ها و سازمان های دولتی، نقشی بیبدیل در توسعه، سازندگی و رفاه عمومی کشور ایفا می کند که در دستور کار قرار دادن پروژه های عامم المنفعه، مصداق بارز این نقش برجسته است.
در این میان، شهرهاي پيراموني صنعت نفت در جنوب که از نواحی قدیمی صنعت نفت کشور به حساب می آید، از مناطقی است که سهم مناسبی از کمک های عمران مناطق نفتخیز جنوب در آن متمرکز شده است. روح این نوع مسئـولیت مبتنی بر اخـلاق است و در کنار نفع اقتصادی، به منافع ذینفعـان شرکت یا سازمان نیز توجه دارد.
مناطق نفت خیز جنوب به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت در کشور، طی عمـر بیش از یکصد سـاله خود، خواه ناخواه اقداماتي را انجام داده است كه چشم گير بوده است. که امـروزه، دریایـی از این اقداها در قالب پروژههای عمرانی، آموزشی، بهداشتی و درمانی، محیط زیستی، اشتغال زایی و… در نقـاط مختـلف کشـور بهویژه منـاطق عملیاتی صنـعت نـفت ملموس است. امروزه با نگاهی به مناطق همجوار صنعت نفت و به دلیل ساختار و بستری که در این صنعت از گذشته تا کنون شکل گرفته، نفت به عنوان پیشرو در تبیین مسوولیتهای اجتماعی مطرح بوده است.
امروزه با نگاهی به آنچه در گذشته بوده و امروز در حال انجام و افتتاح است باید اعتراف کرد نفت از ابتدای پیدایش در ایران مترادف با آبادانی و رشد و توسعه بوده و شهرهای نفتخیزي همچون گچساران، مسجدسلیمان،اهواز،آغاجاری،امیدیه،آبادان و شهرهاي پيرامون آن از جمله شهرهایی بوده اند که به دلیل وجود نفت و تاسیسات مرتبط با آن همواره شهرهایی پیشرفته شناخته شده اند.
هر چند نفت، به عنوان یک ثروت ملی به عموم مردم ایران تعلق دارد که اغلب دور از مناطق نفتخیز زندگی می کنند، اما ساکنان همجوار مناطق نفتخیز نیز انتظار داشتند از این ثروت بیشتر بهره مند شوند چرا که به دلیل مجاورت، طبیعتا دشواریهای وجود تاسیسات نفت و گاز را هم متحمل می شدند.
و اما امروزه در جوار تاسیسات صنعت نفت و نگاه به احداث پروژه ها و ساخت و امكانات رفاهي ، از گذشته تا کنون به عنوان بخشی از مسوولیت اجتماعی شرکت نفت و شرکتهای تابعه آن تعریف شد و ساکنان مناطق برخوردار از نفت و گاز، همواره از امکاناتی بیش از سایر مناطق که نه توسط سازمانهای مرتبط بلکه توسط شرکت نفت فراهم شده بود برخوردار می شدند و این امر کماکان ادامه دارد و سفرهای پی درپی وزرای نفتی و معاونين وي به همین منظور به شهرهای همجوار نفتی صورت می گيرد.
در كنار اين بايد امروز به رونق اقتصادی بازار برای هزاران نفر در قالب تأمین کنندگان کالا و خدمات شرکت، توسعه و ترویج فعالیتهای فرهنگی و ورزشی و معرفی ده ها ورزشکار به تیمهای ملی، پرداخت مبلغ قابل توجه عوارض نوسازی به شهرداری ، ایجاد فرصتهای شغلی غیرمستقیم برای هزاران نفر در صنایع مختلف پایین دستی نفت و ارتقاء دانش فنی آنان، ساخت چندين آموزشگاه و تحویل به آموزش و پرورش گچساران جهت استفاده عمومی در سالهاي گذشته و كمك هاي مداوم در ديگر پروژه ها، از آثار مثبت حضور صنعت نفت در اين منطقه بوده است .
نفت=آباداني=اقتصاد
- نفت گچساران ستارهاي كه همچنان در آسمان صنعت نفت ايران ميدرخشد
- تكاپوي توليد در بام نفتي ايران
- .
- گچساران دومين توليد كننده نفت خام
- قرار گرفتن تأسيسات اين شركت در چهار استان كهگيلويه و بوير احمد ، خوزستان ، بوشهر و فارس از ويژگيهاي اين شركت است كه در كنار قرار گرفتن تلمبه خانه عظيم گوره و چندراهه نفت خام صادراتي كشور در حوزه عمليات اين شركت گچساران را به قلب صادرات نفت خام كشور تبديل كرده است .
- نفت گچساران و چند شركت مهم ديگر با خط لوله به تلمبه خانه گوره منتقل مي شود و با افزايش فشار در نهايت به سمت پايانه خارك جهت صادرات هدايت مي شود .
- راهبري تمام اين مراحل ، تعمير و نگهداري اين تأسيسات بر عهده كاركنان تلاشگر شركت بهره برداري نفت و گاز گچساران است .
- تهيه كننده:گچساران/ علي مراد كاظم پور
