فانوس زاگرس؛
انسان ، مهلك ترين بلاي طبيعت و محيط زيست
به قلم شهرام نوروزی
شايد بتوان به جرأت از انسان بعنوان يكي از دشمنان محيط زيست نام برد . هر وجدان بيداري پس از سپري كردن دقايقي در طبيعت و قدم زدن در سكوت ، نجواهاي زمين ، ناله درختان و شكوه ي حيوانات را خواهد شنيد . محيط طبيعي پيرامون ما با سرعت حيرت انگيزي تغيير چهره داده ، گويي هر فرد تغييرات پياپي چند نسل را در زمان حيات خويش تجربه نموده است .
در اين روزگار ، ما نه مي توانيم خطاهاي خود را تاب آوريم و نه راه هاي تصحيح اين خطاها را .
آدمي با اين فلسفه كه آنچه در طبيعت وجود داشت را نعمت هاي خداوند براي بهره برداري خويش تلقي نمود و خيلي زود به آنها تملك پيدا كرد . هر آنچه در طبيعت يافت مي شود براي حيات انسان ضروري تلقي و انسان مالك بلامنازع زمين شد .
به راستي حد اين آزادي كجاست ؟
آزادي انتهايي ندارد تا آنجا كه مخل آزادي ديگري نباشد . اما به نظر مي رسد انسان به مثابه موجودي كه بخش اعظمي از تاريخ خود را با جنگ و كشتار هم نوعانش سپري كرده است و نقش مستقيم در تخريب محيط زيست تا سرحد مرگ زمين دارد ، صلاحيت داشتن آزادي در اين وسعت را ندارد .
انسان بدون در نظر گرفتن حيات ديگر موجودات و محيط زيست ، حيات اجتماعي را به عنوان طبيعت ثانوي خود برگزيد ، گويي هستي و همه منابع طبيعي و موجودات در خدمت او قرار دارند . مثالهاي عيني در امر روزمره همه ماها مشهود است ، رشد چشمگير توليدات اتومبيل علرغم علم به مضرات آن براي محيط زيست به مقوله فرهنگي– رواني ((خود شيفتگي )) ارتباط دارد .
ما به سبب خودشيفتگي مان قدرت و كيفيت شهوت انگيز اتومبيل را بيش از حد ارزشمند مي شماريم . زاگرس زيبا كه يكي از خوش آب و هواترين نقاط ايران عزيز است ، كوههاي پوشيده از درختان سرسبز در مسير تردد همه ماها تسلي بخش تنش هاي روزمره است اخيراٌ اما در طول مسير بيلبوردهاي تبليغاتي متعدد ، انواع و اقسام رستوران و فست فود ، انواع برج ها و ساختمان هاي بلند و……… جايي براي ديدن مناظر زيبا باقي نگذاشته است .
در كشوري كه اتومبيل همچون قاتلي بالفطره بيش از جنگ تحميلي قرباني گرفته است و فست فود يا همان (( سرطان لذيذ )) توجه رانندگان و عابران را معطوف خود ساخته است ، گويي ديگر بازار جايي براي ديده شدن طبيعت زيبا باقي نگذاشته اند .در جامعه اي كه نظام قشربندي آن نابرابري هاي اجتماعي – اقتصادي گسترده اي را بوجود آورده است ، شاسي بلندهاي ارزان قيمت و قسطي فارغ از ميزان آلايندگي ، شهوت سيري ناپذير مشتريان را نشانه رفته است و آنان را در طبقه اي كه به آن تعلق ندارند فرو مي نشاند و اين تراژدي در سطح ملي پيشروي هاي حيرت انگيزي داشته است .
صدها و بلكه هزاران روستا به خاطر خشكسالي خالي از سكنه شده است ، روستائيان كه روزي توليد كنندگان نخست محصولات كشاورزي بوده اند به حاشيه شهرها رانده شده اند و به مصرف كننده موادغذايي تبديل شده اند .
وقتي كارشناسان در اين ميان از مافياي آب سخن مي گويند كه از دولت قدرتمندتر است و ……….
با نگاهي به محيط زيست و دنياي پيرامون خود تا اطلاع ثانوي اشرف مخلوقات بودن انسان به كجا خواهد رسيد !
ظاهراٌ چشم پوشي از ارضاي تعاملات تعرضي ، براي آدمها آسان نيست ، انسان ها بدون تعرض خشنود نيستند . تلفات و كشته شدگان روزانه همنوعانمان ناراحتي شديدي در ما ايجاد مي كند . در بسياري از آنها اراده و اختياري در كار نيست . اما آلودگي آب و هوا و خاك و ديگر موضوعات چطور ؟!
سالانه هزاران بيمار جديد مبتلا به سرطان در كشور ، ابتلاي دهها هزار نفر به بيماري هاي قلبي و عروقي و تنفسي ، رسيدن ميانگين عمر به سنين پايين تر از گذشته ، افزايش اختلال هاي رواني كه ناشي از سموم كشنده اي است كه هر لحظه تنفس ميكنيم و تبعاتي كه خودروهاي ما در آلودگي هاي زيست محيطي ايجاد مي كنند از هر نوع و روشي ، افزودن بر آنچه گذشت ، امروزه آب نقش اساسي در بخش هاي گوناگون اقتصادي ، كشاورزي و تجارت و حمل و نقل داشته كه در جاي خود مباحث قابل توجه و دقيق را طلب مي كند و همه آنچه گفته شد نيازمند يك بازنگري انساني اند .
اميدوارم كه بتوانيم بياموزيم كه بايد ياد بگيريم .
با اميد به فرداهاي بهتر .
مهندس نوروزی بسیار عالی بود. امیدوارم روزی برسد که بتوان شاهد این باشیم که برای حفاظت از محیط زیست اراده ای واقعی و جدی ببینیم.