فانوس زاگرس؛
به قلم سیدابوالحسن حسینی نیک
“ثبت ملی بعضی از مدارس استان به خصوص مدرسه کورش کبیر گچساران به عنوان یکی از مدارس ماندگار لازم است و چه خوب میشد اگر مسئولین استان چنین موضوعی را پیگیری می کردند”
.
در مقالهای تحت عنوان آشنایی با نسل اول و دوم فرهنگیان استان کهگیلویه و بویراحمد اشارهای به تاریخچه آموزش و پروش نوین استان و همچنین به اولین مدارسی از قبیل: حافظ سیسخت، سعدی تلخسرو، اسدی باشت، اردبیهشت لنده، رودکی چرام، محمدی سوق، قاآنی بهمئی، منوچهری آبشرین گچساران و … شد
.
اما در نوشتار حاضر سعی بر آن است به نقش مدرسه کورش کبیر (ولایت) در تربیت و پرورش نخبگان علمی، سیاسی و اجرایی شهرستان گچساران پرداخته شود
.
البته قبل از اینکه به این مهم بپردازیم باید به این موضوع اشاره شود که بنا به تحقیقات و روایتهای محلی و تاریخی ظاهراً اولین مدرسه بین سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۶ در روستای آرو از توابع شهرستان گچساران راهاندازی شد. قضایا از این قرار بود که خان آرو در آبادان پیش فرد متنفذی به نام “کی غلامحسین” میرود و از وی درخواست معلم مینماید و نهایتاً ایشان با خان آرو موافقت میکند و فردی با سواد به نام “ملا درویش بلوطی” که در آن زمان کارگر شرکت نفت آبادان بود را به همراه وی فرستاد
.
بعد از مدرسه آرو، مکتبخانه روستای گناوه لری و مدرسه شش کلاسه منوچهری (مهر) آبشرین گچساران قدیم را میتوان نام برد. البته گچساران قدیم حدود ۱۳ کیلومتر آن طرفتر آبشرین در نزدیکی تپههای کوراوغلو (گچی) واقع شده و حدود ۲۵ کیلومتر از گچساران فعلی فاصله داشت
.
به هر حال با توجه به اینکه تولید نفت از میدان نفتی گچساران، از سال ۱۳۱۸ شمسی با چاه شماره ۱۳ آغاز شد. این تاریخچه تولید از مخزن نشان میدهد انگلیسیها برای اکتشاف و استخراج نفت، نیازمند به مکانی برای استراحتگاه و رفاهیات خود و خانوادههاشان بودند که منطقه (لینهای) شرکت نفت فعلی گچساران را نهایتاً انتخاب و زیر ساختهای اولیه را برای استقرارشان راهاندازی کردند
.
از این رو، اولین فروشگاه به نام “رشن” در بازار شرکت نفت (پارکینک فعلی ) گچساران، اولین درمانگاه و بهداری، اولین سینما و نهایتاً سه مدرسه ابتدایی نظامی، دیبرستان دخترانه پروین اعتصامی و دبیرستان پسرانه کورش کبیر در حدود سال ۱۳۳۳ همزمان راهاندازی شد.
به عنوان مثال، در سال ۱۳۳۸ فرمانداری کهگیلویه در چرام راهاندازی گردید و اولین شهرستان که در استان دایر گردید چرام بود که بعد از غائله ۱۳۴۲ به دهدشت منتقل شد، لیکن مدت اندکی از انتقال فرمانداری نگذشته بود که جهت تاسیس و دایر نمودن اولین ادارات (مسکن – عمران – فرهنگ و آموزش و پرورش) نیاز به ساختمان دولتی بود
.
بر این اساس به گچساران که از نظر شهری پیشرفتهتر بود و شرکت نفت در آنجا ساختمانهایی بنا نموده بود منتقل شد. در همین سال آقای ابوالحسن نخعی به عنوان اولین رئیس اداره فرهنگ در گچساران انتخاب شد. بعد از مدت زمان کمی در همین سال به اداره کل فرهنگ تبدیل شد و آقای ابوالحسن عاملی به عنوان اولین مدیرکل آموزش و پرورش منصوب و شروع به کار نمود
.
این روند تا ۱۲/۱/۱۳۵۳ ادامه داشت و آقایان مصطفی لواسانی، حشمتی، عظیمی سجادی و رحیم شیوخ عنوان مدیرکل را در گچساران یدک کشیدند و از این تاریخ به بعد اداره کل آموزش و پرورش به یاسوج منتقل گردید
.
بنابراین با توجه به مطالب مذکور می توان گفت: همان گونه که دبیرستان البرز، علوی، فیروز بهرام و … تهران نقش مهمی در پرورش رجل سیاسی، اجرایی و نخبگان علمی کشور در قرن معاصر داشتند، دبیرستان کورش کبیر هم این نقش را حداقل در نیم قرن اخیر شهرستان گچساران ایفا کرده است به گونهای که تعداد زیادی از پزشکان، سیاسیون و مدیران اجرایی شهرستان گچساران که به مناصبات استانی و حتی کشوری رسیدند، فارغالتحصیل دبیرستان کورش کبیر (ولایت) میباشند.
به عنوان مثال: بهرام تاجگردون، غلامرضا تاجگردون، مرحوم محمدعلی نبیزاده، سید قدرتالله حسینی، علیمراد جعفری، دکتر بهادر غضنفری، دکتر زینلزاده، شهید خلبان ابراهیم امیدبخش و … را میتوان نام برد. کارنامه شهید امیدبخش توسط فردی به نام جوکار رئیس وقت دبیرستان کورش کبیر در سال۱۳۵۲ امضاء شده است.
اولین انجمن اسلامی در این مدرسه تشکیل شد که شهید امینی یکی از اعضای این انجمن بود. همچنین معلمین و دانشآموزان این مدرسه که به دو گروه مذهبی و غیر مذهبی تقسیم شده بودند نقش بسیار پر رنگی در تظاهرات و فعالیتهای سیاسی و انقلابی داشتند که اوج آن به رهبری حاج بهرام تاجگردون در قیام خونین ۱۹ آبان سال ۱۳۵۷ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ گچساران رقم خورد
.
پس ثبت ملی بعضی از مدارس استان به خصوص مدرسه کورش کبیر گچساران به عنوان یکی از مدارس ماندگار لازم است و چه خوب میشد اگر مسئولین استان چنین موضوعی را پیگیری میکردند
.
دبیرستان کورش کبیر دارای معماری خاص و منحصربفردی بود که مسئولین دبیرستان از اتاق مدیریت دبیرستان قادر بودند تا همه کلاسها و فضای دبیرستان را رصد نموده و تحت نظارت خود داشته باشند. این دبیرستان را میتوان اولین مدرسهای دانست که سالن آمفیتئاتر(نمایش) داشته است
.
در ضمن مدرسه کورش کبیر در اویل انقلاب به مدرسه شریعتی و بعد از مدتی در نوبت صبح به مدرسه امام خمینی (ره) و بعدازظهر آیتالله خامنهای تغییر کرد. سرانجام در سال ۱۳۹۱ با تصمیم مسوولین وقت آموزش و پرورش شهرستان گچساران با توجه به کاهش دانشآموز و ادغام این دو دبیرستان به اسم مدرسه ولایت نامگذاری شد.
سیمای زاگرس
البته مدرسه کورش کبیرابهت خاصی داشت بامدیریت خاص کیفیت عالی که واقعاجذبه خاصی هم داشت بزرگی همانندحاج بهرام تاجگردون انجادرس خواندوهمانجاهم تدریس کرداصل شروع تظاهرات مردم درگچساران وحتی استان توسط اوشروع شدمدتی پیش ازشبکه دنابمناسبت پیروزی انقلاب وقیام مسجدشهیدان برنامه ای پخش شدواقای یدالله مرادی صحبت میکردکه نامی ازحاج بهرام برده نشدبحالش تاسف خوردم که مرادی کجابودکه ازجریانات انقلاب صحبت میکنه وقطعامیدانم وقتی حاج بهرام این برنامه رااگرنگاه میکردبه شک می افتادکه ۰۰۰۰
تاریخ گواهی خواهد داد زمانه تعغیر کرده که بزرگان چون حاج بهرام ومرحوم نبی زاده وبزرگان دیگر که چه زحمتها کشیدند حالا دیدید که صدا وسیما دنا با چه کسانی مصاحبه انجام میداد اصلا همه انقلابیون تعجب کردند
بسیار کار شایسته وبایسته ای است.باید دبیرستان کوروش کبیر ودبیرستان پروین اعتصامی وحتی بخشی از قدیمی ترین منازل سازمانی و لین شرکت نفت را با همان نقشه ومعماری قدیمی حفظ کرد تا این بناها ی قدیمی عاملی برای جذب گردشگر در این منطقه باشد.کاری که دیگر کشورها ا بابناها قدیمی خود میکنند وبه جذابیت شهر وروستای خود کمک میکنند کاش مدیران ومسئولين شرکت نفت وفرهنگی گچساران خلاقیت وسلیقه بخرج بدن واین پروژه را ساماندهی کنند.????
هی روزگار.
مدارس قدیم مرد پرور و بزرگ پرور بود.
درود بر اقای حسینی نیک.مثل همیشه سوژه تاریخی خوبی را انتخاب کردید.
درود بر شما
منم دوره ای در این دبیرستان درس خوندم.با صفا بود
افتخار اینو دارم که عکسم تو کلاس دوم دبستان سال ۱۳۴۸ عکس بالا سمت چپ هستش
بعضی از دوستان تو عکس شهید شدن بعضی ها هم چهره در نقاب خاک کشیده اند عده ای هم جلای وطن کرده اند .دبستان نظامی سال ۱۳۴۹ اسم معلم هم خانم شایان بود.
به غیر از چن تن باقی از دم بی سواد ادمین بچاپ لطفا
اول باید بهترین معلم ها رو اونجا فرستاد تا ابهت سابق خودش رو بدست بیاره، اسمش هم همون کورش کبیر سابق خوبه، کفر که نیست اسمه
اساره ای به بزرگانی همچون حاج بهرام تاجگردون شدمن دردبیرستان کورش کبیردرس خواندم انصافاشجاعت وبیان صریح ایشان رادیدم وحال چه کسانی درشبکه دناازقیام مردم گچساران حرف میزنندوافرادی همچ.ن خاج بهرام ضدانقلاب قلمدادشوند
خیلی عالی نوشتی و به نکته ظریفی برای ثبت این مکان خاص اشاره داشتن. من که در این مورد اطلاعاتم صفر بوده و خیلی استفاده کردم.ولی با این همه تغییر نام مخالفم چون هویت مدرسه رو از بین بردن.باید مثلا همون امام خمینی می موند
مث اینکه درست متن رو نخوندی اسم اصلیش کورش کبیر بوده و متاسفیم که بزرگان شهر در مدرسه ای درس خوانده اند که الان وجود نداره
با تشکر از مطلب خوب جناب حسینی نیک.خدمت خوانندگان عزیز عرض کنم که دوستان به اصل مطلب بپردازید و فرعیات رو رها کنید.جناب حسینی نیک نقبی به تاریخ زدند و شاید راضی نباشند که بحث سیاسی شود.متاسفانه ما عادت کرده ایم که هر بحثی را سیاسی کنیم.ارادت قلبی خود را در آوردگاه!!!خلوت خود با حاج بهرام و یدالله و … به نمایش بگذارید. انتظار میرود دوستان به اصل مطلب بپردازند.اگر جماعت رسانه خوان ما اینچنین است که وای به حال عوام ما…
در هر صورت امیدواریم در این راه کوشا باشیم.به شخصه نمیدانستم که ملا درویش بلوطی(پدربزرگ مهندس بلوطی که رییس شورای شهر فعلی گچساران است)جز اولین معلمان بوده و اولین مدرسه در گناوه لری بوده و با حمایت خان آرو(البته جای سوال است که اگر خان آرو اینکار نیک را کرده چگونه است که مدرسه در گناوه لری برپا شده است) که انشاالله از مهندس بلوطی سوال خواهم پرسید.امیدوارم در مسیر ثبت ملی این مدرسه که بسیاری از نخبه های این دیار در ان تحصیل کرده اند کم گذاشته نشود و راه را هموار نماییم.
بنده هم در فاصله سالهای ۴۲تا ۴۶ در این دبیرستان با مدیریت اقایان حشمتی ومعاون اایشان اقای رستمی که از دبستان نظامی روبروی همین دبیرستان منتقل شده بود تحصیل میکردم برادر دیگر رستمی هم رییس دبستان نظامی بود نام این دبیرستان قبل از کورش کبیر منوچهری بود انهم در ابشیرن لازم است این محل با تمام خصوصیاتش ثبت ملی گردد پیشهاد بجایی است
نام مدرسه کورش کبیر با آقای صفی خانی گره خورده است نه افراد بالا!!!!!!!!!!!!!!!!!
سلام
منم توی همین مدرسه درس خوندم،پس چرا عکسم نیست ؟
ای کاش نگارنده عجله نمی کرد و اسامی نیروهای تحصیل کرده پزشک و مهندس و دکتر این دبیرستان را تهیه و می زد . دکتر نوری نژاد دکتر صادق جلیلی دکتر ناصر مسیحی دکتر نوری دکتر همتی دکتر باقری دکتر انبازپور دکتر رضاپور دکتر روشن قیاس . دکتر ساسان مرادی دکتر گرامی زاده ….ودهها پزشک و دندانپزشک و مهندس و دکتر در رشته های شیمی فیزیک ریاضی و…..
با سلام و عرض ادب
تشکر فراوان دارم از اطلاع رسانی شما . و به حق زحمت فراوانی را کشیده اید لطفا از بزرگانی چون بهمن راحمیی در دبستان نظامی و مهندس صفی خانی در دبیرستان کورش کبیر و همچنین از منوچهر حیدری و استاد صدر هم یادی بشود . تشکر
با سلام
منم به نوبه خودم سلام و عرض ادب دارم خدمت بزرگانی که دراین دبیرستان درس خواندن وزحمت کشیدن
البته من هم در این دبیرستان درس خواندم سال۱۳۷۲اما با اسم امام خمینی .خاطرات خوبی دارم
ای کاش مسولان این دبیرستان را مرمت کرده و جزو بناهای ماندگار و میراث فرهنگی حفظ کنند
من اله توفیق
خوب
خوب نوشتی، ولی این تمام حیقت نیست
متاسفم برای نویسنده این متن که ازاسم مهندس صفی خوانی که مدیری توانا ومعلمی باسواد دلسوز بود نامی نبرده اسم مدرسه کورش کبیر بانام صفی خوانی کبیر شد
متاسفم برای نویسنده این متن که ازاسم مهندس صفی خوانی که مدیری توانا ومعلمی باسواد دلسوز بود نامی نبرده اسم مدرسه کورش کبیر بانام صفی خوانی کبیر شد