فانوس زاگرس؛
شبکه های اجتماعی و مجازی فرصت یا تهدید برای محیطزیست
به قلم شهرام نوروزی
آسیب های شبکه های اجتماعی بسیار کمتر از فایده آن است….
همانطور که دغدغه مقام معظم رهبری در استفاده بهینه از این فضاست و نگاه ایشان بیشتر بعد افزایش بهرهوری، بهره مندی و توسعه ای دارد و البته مرتبط با حفاظت و حمایت از ارزش های اسلام و تامین سلامت و سعادت جامعه امرمهمی است که در محور دغدغه های ایشان نیز هست. امروز اکثر افراد ابراز میکنند که برای ارتباط فامیلی و خانوادگی از این شبکه ها استفاده می کنند همانطور که میدانیم امروزه پراکندگی میان خویشاوندان از لحاظ داخلی و بینالمللی زیاد است. فضای ارتباطات شبکه ای همزمان امکان تبدیل پراکندگی و دوری را به نظامند شدن و نزدیکی را فراهم ساخته است. بنابراین باید در نظر داشت که بعد آسیب زایی شبکه های اجتماعی خیلی کمتر از بعد مفید آن است و این شبکههای اجتماعی می توانند تبدیل به فضای تخصصی حرفهای شوند که تامین کننده ارتباطات همزمان ذی نفعان آن حوزه را تشکیل میدهد و توانشی که شبکه های اجتماعی در ارتباطات انسانی به وجود می آورند بسیار بالا است و بایستی همانند فضای فیزیکی داراي قانون و مقررات خاصی شود چرا که نیاز آن به مراتب بالاتر از فضای فیزیکی است.
” محیطزیست و طبیعت ایران عزیزمان، به مرحله ی بدون بازگشت نزدیک شده است ”
چند تیتر از گروههای شبکه های اجتماعی محیط زیستی را با هم نگاه می کنیم ” درخت ها می میرند عدهای عصا می شوند و دستی را می گیرند، عدهای تبر می شوند بر نسل خویش”
” محیط بان فلان منطقه با شلیک شکارچیان به قتل رسید و یا مصدوم و روانه بیمارستان شد” و یا محیط زیست زاگرس و خلیج فارس را دریابیم و….
پیام هایی که روزانه در گروههای مختلف بین هزاران نفر از هواداران محیط زیست و بلکه میلیون ها نفر از مردم ردوبدل می شود و همه آنها را به هم نزدیک و افکارشان را به هم منتقل می کند. ظاهراً خوب است زیرا همه به سرعت از همه چیز با خبر می شوند، هر کسی میتواند انتقاد کند، هر کسی میتواند خبری را منتقل کند، هیچ چیز به راحتی پنهان نمی ماند، این نوع خدمت بی سابقه است که تا به حال وجود نداشته است( حتی بیشتر از قبل با ایمیل ( پست الکترونیکی) و با سرعتی بیشتر و امکاناتی شگرف تر).
اما نکات قابل تامل هم دارد و پیام های کوتاه در عین متفاوت بودن در شکل و محتوا که گهگاهی به ندرت پیامی با بیش از صد کلمه در آنها دیده می شود و یا اگر یافت شود به ندرت خوانده می شود. بطوریکه که این رسانههای جدید ذهن کاربران را به نحوی تغییر می دهند که دیگر تحمل متن های طولانی را ندارند.
شبکه های اجتماعی و آنلاین یکی از مهمترین پیشرفت های فنی جهان معاصرند و آزادی و ارتباط بی سابقه ای را در میان مردم و برای مردم ایجاد کرده و تاثیر شگرفی برجای گذاشته، مردم را به شدت وابسته خود کرده و نوع جدیدی از ارتباط بین انسان ها ایجاد کرده اند. در واقع شبکه های اجتماعی و مجازی درک ما را از جهان و خود ما تغییر می دهد و بر تفکر ما تاثیر عمیق می گذارد چرا که این رسانهها همه جا با ماست،در خانه، در سرکار،در هنگام رانندگی، در کلاس درس، در جیب ماست و در همه جا حضور دارد.
امروزه این شبکههای آنلاین بویژه در زمینه محیط زیست نمایان تر است با استفاده از آنها و با امکان کپی کردن و منتقل کردن سریع اطلاعات به دیگری هر کسی میتواند به سرعت و بدون داشتن اطلاعات کافی در هر زمینه ای اظهار نظر کند، هرکس همه چیز می گوید و نظر می دهد و پند می آموزد، ما در دنیایی زندگی می کنیم که شتاب تغییرات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قابل توصیف نیست و این پدیده ها با سرعتی زیاد تغییرات را ایجاد می کند. در این میان افزایش آگاهی های زیست محیطی مردم جامعه از ضریب بالایی برخوردار شده است که توسعه برنامه های رسانه ای و شبکه های اجتماعی با فرهنگ جامعه در راستای آموزش صحیح محیط زیست و استفاده از دانش و تجربه سازمان های دیگر کشورها و خلق شیوه های جدید با استفاده از فرهنگ بومی بیش از هر زمان دیگری نیاز هست.
طرح ملی جنگلانه امسال و حضور سمن ها در آذرماه و دی ماه با هدف احیا و ترمیم رویشگاه های جنگلی و مرتعی با همکاری سازمان های مردم نهاد، جوامع محلی و علاقه مندان به طبیعت را بایستی مدیون همین اطلاع رسانی ها از شبکه های اجتماعی و مجازی دانست، حفاظت از محیطزیست یعنی اینکه اندوخته طبیعی و خدادادی را با طرح ریزی تبدیل به منابع طبیعی بنماییم و از آن مثلاً بهره وری توریستی،اقتصادی و…. بکنیم و همزمان با توسعه آن به نگهداری از آن بپردازیم و حمایت از محیطزیست یعنی اینکه بدون داشتن طرح و برنامه تنها از اندوخته نگهبانی کنیم، پس تا نفس های زاگرس زیبا به آخر نرسیده بایستی بر تلاش هایمان بیافزاییم اگر حتی طرح و برنامه ای نداریم حداقل از اندوخته هامان ( جنگل و حیات وحش) حفاظت کنیم.
بیشتر ماها در یک یا چند شبکه اجتماعی حساب کاربری داریم و معمولا هر از گاهی به آنها سر میزنیم، اگر مواردی مثل پر کردن اوقات بیکاری، تفریح کردن،اطلاع از اخبار و البته شایعات و سرک کشیدن در زندگی خصوصی دیگران را کنار بگذاریم برای بسیاری از ما این شبکهها ساده ترین و حتی تنها راه اطلاع یافتن از وضعیت اقوام و دوستانمان به شمار میروند، با همه وجود تمام مزیت های این شبکههای اجتماعی و آنلاین و رسانهها نمی توان از تاثیرات منفی آنها بر زندگی و سلامت چشم پوشی کرد، هر چند یکی از متداول ترین روشهای اطلاع رسانی و برقراری تعامل در دنیای مجازی برای انجام فعالیت های مربوط به کسب و کار، اخبار، آموزش و سایر خدمات میان سرویس دهنده گان و سرویس گیرنده گان محسوب میشوند بطوریکه از طریق این واسطه ها آنقدر جذابیت دارند تا افرادی که همواره علاقه مند به نفوذ در آنها باشند و راه درست استفاده را کج نمایند.
با همه این تفاصیل با پیدایش شبکه های اجتماعی امروزه هر فردی می تواند بعنوان یک رسانه عمل نماید و در کارکرد همه ماها تفاوت ایجاد نماید. معمولاً وقتی صحبت از خانواده و روابط می شود، شبکه های اجتماعی بعنوان دشمن و یا آفتی که باید از شر آن خلاص شد معرفی می شوند در حالی که شبکه های اجتماعی بخشی از زندگی ما شدهاند و ابزاری هستند که کار ما را راحتر کردهاند حتی در زمینه ارتباط با دیگران.
روزگاری بود که خانواده ها همه دور هم بودند و مثلاً با یه قل دو قل سر خودشان را گرم می کردند، اما امروز دیگر چنین چیزی برایمان میسر نیست، چون نه دور هم هستیم و نه دوربرمان سنگ پیدا می شود! در عوض برای ایجاد ارتباط با یکدیگر شبکه های اجتماعی را داریم و به خاطر همین است که اسمشان را شبکه های اجتماعی گذاشتند، چون به روابط ما با دیگران کمک می کند.
همانطور که همه می دانیم فضای مجازی نمی تواند کاملاً مطبوعات و حتی کتابها و… را از میان ببرد اما در کارکرد ها تفاوت ایجاد کرده و خواهد کرد، همانطور که با پیدایش رادیو و تلویزیون و سرعت بالایی که در انتشار زنده رویدادها داشتند نقش خبر رسانی مطبوعات کم رنگ شد و رسانه های نوشتاری به ناچار بیش از گذشته رویکرد تفسیری و تحلیلی پیدا کرده اند، نه میتوان شبکه های آنلاین را به طور کامل کنار گذاشت و نه میتوان از تاثیر سویی که بر ذهن ما دارند بر حذر ماند.امیدوارم ذهن همه ما در مقابل آنها مقاومت کند و تغییرات دیگری خصوصاً در بحث محیطزیست و زاگرس زیبا ایجاد شود.
به امید فرداهای بهتر
