بر غزه چه خواهد گذشت؟
یدالله کریمیپور، دکترای جغرافیای سیاسی
در اینجا کوشش برآن است که با کنار هم گذاشتن آن چه بر غزه میگذرد، چشماندازی روشنتر از این باریکه پرجمعیت و فضاهای چیره بر آن ترسیم شود. این چشمانداز ترکیبی، نه زیبا و دلپسند و نه امیدوارکننده است، ولی واقعگرایی در آن موج میزند. … به گمانم رخدادها و وضعیت های زیر به اغلب احتمال در کشاکش بین حماس – اسرائیل (اشغالگر) جاری خواهد بود:
۱- گرچه سازه تونلهای غزه برای مقاومت درازمدت برپا شده و تا اینجای جنگ، کارایی خوبی داشته، ولی با افزایش روند کوچ مردم از شمال به جنوب و خلوت شدن فضا، احتمال تسلط اسرائیل بر تونلها طی بیشینه دو سه ماه آینده کم نیست. این بدان معنی است که اسرائیل خود را برای جنگی میانمدت آماده خواهد کرد.
۲- به گمانم به رغم درخواستهای ناشیانه، احساسی و بلکه آگاهانه و عمدی برای وارد ساختن جمهوری اسلامی به جنگ، تصمیمسازان دولت [جمهوری] اسلامی برآنند بدون این که خود مستقیماً وارد جنگ شوند، آن را مدیریت کنند.
۳- حمایت تمام قد اردوغان از فلسطین و حماس، هرگز رویکردی صادقانه و برپایه خواستِ مردم ترکیه نیست، بلکه وی بدین وسیله در پی آن است که از آمریکا در برابر روسیه امتیاز بگیرد.
۴- به گمانم چین نیز چندان در قید و بند فلسطین و غزه نیست. فرایند تشدید دشمنی و درگیری در خاورمیانه، موجبات تمرکز کمتر آمریکا به دریای چین جنوبی و تایوان خواهد بود . همانگونه که موجب سلب تمرکزها از اوکراین شده است.
۵- خوب یا شوم، سید حسن نصرالله گرچه با پایین آوردن فتیله جنگ، نتوانست پاسخگوی انتطارات فلسطینیها باشد، ولی بسترسازِ آرامش نسبی در لبنان شد. موضع حزبالله [لبنان]، سناریوها و بلکه برنامه تندروهای کنگره [آمریکا]، تلآویو و جمهوری اسلامی را، دایر بر گسترش دامنه نبرد تضعیف کرده است.
۶- اروپا، کاخ سفید، میانهروهای کنگره [آمریکا] و ملل متحد، همچنان پشتیبان راهحلِ تأسیس دو کشور هستند. ولی در همان حال به رغم اوجگیری پشتیبانی جهانی از غزه، حمایت گستردهی عملی از تلآویو در دستور کار ناتو و آمریکا است.
۷- از آنجا که بر اساس برآوردهای امریکا، اسرائیل و حامیانش، کار حماس دیر یا زود پایان خواهد یافت، از هم اکنون مناقشه بر سر ادارهی این باریکه بالا گرفته است. گرچه سپردن مدیریتِ سیاسی این باریکه به محمود عباس، مصر، عربستان سعودی، مورد بحث قرار گرفته، ولی با وجود تخمینهای واقعنگر، تسلط احتمالی اسرائیل بر این باریکه، به هر روی برخواست و ارادهی تلآویو در این باره عملاً بُرندهتر خواهد بود. به هر روی آمریکاییها ضمن پشتیبانی همه جانبه از اسرائیل، خواهان آتشبسهای کوتاه مدت برای مردم غزه و آزادی شماری از گروگانها بوده و هم چنین عدم اشغال دوباره غزه توسط اسرائیل و نفی بازگشت به شرایط پیش از ۲۰۰۷ [میلادی] میباشند.
۸- در این حال برخی گزارشها حاکی از آن است که گروههای مسلمان و عرب شهروند اسرائیل، بخشی از ارتش این کشور را در جنگ علیه حماس تشکیل میدهند. این در حالی است که شمار بزرگی از دانشجویان و دانشآموزان یهودی آمریکا با عمل و تبلیغ، حساب یهودیت از دولت اسرائیل را جدا دانسته و علیه نتانیاهو دست به هر کاری زده اند. از جمله با اشغال مجسمه آزادی [در آمریکا]، خواهان توقف جنگاند.
۹- گرچه مواضع وزیر اسرائیلی مبنی بر انداختن بمب اتمی بر غزه با تکذیب دولت نتانیاهو مواجه شد، ولی همه کارشناسان معترفاند که به هر روی این قابلیتی است که اسرائیل واجدش بوده، و طبیعی خواهد بود که در روز مبادا مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
