از واکنش اسید نیتریک با سلولز طبیعی نوعی رنگ تولید میشود که به آن رنگ فوری میگویند. به علت سرعت خشک شدن بالا، به آن رنگ سریع خشک نیز گفته میشود. فرمولاسیون رنگ فوری بر مبنای رزین نیتروسلولز بوده، به همین دلیل سریعا خشک میشود و به سطوح ظاهری زیبا و براق میدهد.
سریع خشک شدن این رنگها، از نشستن گرد و غبار روی سطح مورد نظر جلوگیری میکند. همین مسئله باعث میشود تا نتیجه کار پس از رنگ آمیزی، یک سطح کاملا صاف و یکپارچه باشد. در ادامه این مطلب میخواهیم در مورد انواع این مدل رنگ به همراه کاربردهایی که دارد صحبت کنیم.
انواع رنگ فوری
همانطور که در ابتدای این مطلب بیان کردیم، معمولا از رنگ فوری برای رنگ آمیزی سطوح چوبی و فلزی استفاده میشود. به طور کلی رنگهای فوری به دو نوع رنگ فوری چوب و رنگ فوری اتومبیل تقسیم میشوند که در ادامه در مورد خاصیت و ویژگی هر کدام صحبت میکنیم.
- رنگ فوری ویژه چوب
این نوع بر پایه رزینهای الکید و نیتروسلولز ساخته شده، به همین دلیل به سرعت خشک میشود. به دلیل چسبندگی بالا به آسانی جذب چوب میشود، به منظور جلوگیری از نفوذ رنگ به بافت چوب بهتر است که قبل از رنگآمیزی بتونه یا سیلر استفاده شود.
- رنگ فوری ویژه اتومبیل
این نوع رنگ نیز همچون مورد قبلی بر مبنای رزین نیترو سلولز تهیه میشود و به سرعت خشک میشود. به دلیل ویژگیهایی همچون مقاومت uv، براق کردن سطح، چسبندگی بالا و مقاومت در برابر رطوبت برای رنگآمیزی و پوششدهی بدنه یا قطعات خودرو مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربردهای رنگ فوری
- رنگ آمیزی محصولات چوبی و فلزی
- رنگ آمیزی قطعات خودرو
- بازسازی دکوراسیون منزل
- رنگ آمیزی لوازم تزیینی
- جلا دادن وسایل چوبی
- پوشش دادن لوازم چوبی مانند مبل، میز و صندلی
- بازسازی لوازم تزیینی و محصولات چوبی
ویژگیهای رنگ فوری
- زمان خشک شدن کم
- تنوع رنگی بالا
- کیفیت بالا
- مقاومت در برابر هرگونه آب و هوا
- چسبندگی بالا
- استفاده ساده و راحت
- طول عمر و ماندگاری بالا
- مورد استفاده برای سطوح مختلف چوبی و فلزی
- مقاوم در برابر نور
- درخشان و براقکننده سطوح
- امکان رنگ آمیزی مجدد
- دارای قابلیت پولیشخوری
- پوششدهی خارقالعاده
- بسیار مقرون به صرفه
شش نکته مهم در مورد رنگهای فوری
همانطور که گفتیم رنگ فوری، چسبندگی و پوششدهی بسیار مناسبی دارد، و باعث درخشان شدن سطوح چوبی و فلزی میشود. اما تمامی این ویژگیها زمانی اتفاق میافتد، که به مسائلی مانند آماده کردن سطح رنگ آمیزی، آماده کردن رنگ، محیط رنگ آمیزی ، تجهیزات رنگ آمیزی، روش رنگ کردن و زمان خشک شدن توجه شود و به یکسری نکات دقت کرد. به همین دلیل به طور مختصر در مورد این نکات صحبت میکنیم:
آماده کردن سطح رنگ آمیزی
سطح رنگ آمیزی باید کاملا تمیز و بدون آلودگی باشد، پس بهتر است که قبل از رنگ کردن سطح آن را با فشار باد یا از طریق شستشو با شوینده و تینر کاملا تمیز کرد.
چنانچه سطح دارای رنگ قدیمی است، قبل از رنگ کردن باید به کمک برس سیمی، مینی بلاست یا سنباده کاملا آمادهسازی شود.
آماده کردن رنگ فوری
اولین نکتهای که قبل از آماده کردن رنگ، باید به آن توجه کرد مقدارو حجم رنگ است، که باید حجم رنگ با توجه به اندازه سطح رنگآمیزی باشد. معمولا بر روی قوطیهای رنگ، مقدار و میزان سطح مشخص شده است، یا این که میتوان از یک شخص باتجربه مقدار مناسب رنگ را سوال کرد. در مورد آماده کردن رنگ باید بگوییم که، برای آماده سازی رنگ بهتر است آن را با استفاده از یک همزن با دور مناسب هم زد تا مایع رنگ کاملا یکدست و صاف شود.
شرایط محیط رنگ آمیزی
دمای محیط رنگآمیزی یکی از نکات بسیار مهمی است که در نتیجه کار تاثیر میگذارد. زیرا دمای بسیار کم یا بسیار زیاد، باعث آسیب به مایع رنگ یا اختلال در خشک شدن رنگ میشود. معمولا بهترین دما برای رنگ کردن سطوح با رنگ فوری، دمای بین ۱۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد است.
بهترین محیط برای رنگآمیزی سطوح چوبی و فلزی، محیط سرپوشیده است. البته به منظور جلوگیری از استنشاق بخار رنگ و آسیب ریه، محیط سرپوشیده باید دارای یک تهویه مناسب باشد.
تجهیزات رنگ آمیزی
تجهیزات مناسب و استاندارد، یکی دیگر از مواردی است، که باید به آن توجه کرد. زیرا در غیر اینصورت ممکن است که سطح به طور یکپارچه رنگآمیزی نشود یا این که رنگ چسبندگی خوبی نداشته باشد. تجهیزات مناسب برای رنگآمیزی با رنگ فوری عبارتاند از:
- اسپری بدون هوا (Air Less) که قطر نازل آن بین ۰٫۰۱۳ تا ۰٫۰۱۵ اینچ باشد.
- اسپری هوا (conventional) که قطر نازل آن بین mm 2-5/1 و فشار ۵-۳ اتمسفر باشد.
- قلممو
- غلتک
روش رنگ کردن
قطعا غلظت رنگ بسیار مهم است، یعنی رقیق بودن یا غلیظ بودن بیش از اندازه ممکن است نتیجه خوبی نداشته باشد. به همین دلیل برای کمک به افراد کم تجربه ۳ روش برای رنگ زدن در دمای ۲۵ درجه را معرفی مینماییم:
- رنگ کردن به وسیله اسپری هوا که ۱۰ تا ۲۰ درصد مایع رنگ، از تینر تشکیل شده است.
- رنگ کردن به وسیله اسپری بدون هوا که ۱۰ درصد مایع رنگ، از تینر تشکیل شده است.
- رنگ کردن به وسیله قلممو یا غلطک که ۵ درصد از مایع رنگ از تینر تشکیل شده است.
مدت زمان خشک شدن رنگ
مواردی مثل دمای محیط، رطوبت، کیفیت حلال رنگ و ضخامت پوششدهی رنگ در مدت زمان خشک شدن رنگ تاثیر میگذارد. به عنوان مثال اگر محیط رنگ آمیزی دما کمی داشته باشد، باعث ایجاد قطرات آب و شبنم بر روی سطح مورد نظر میشود.
نکات ایمنی برای نگهداری و استفاده از رنگ فوری
- خودداری از تماس این نوع رنگ با چشم و پوست
- استفاده از ماسک، دستکش و عینک هنگام رنگآمیزی
- خودداری از بوییدن یا استنشاق آن
- پرهیز از ریختن رنگ فوری در سیستمهای آب و فاضلاب شهری
- نگهداری دور از دسترس کودکان
- مراجعه به مراکز درمانی در صورت خوردن یا تماس با چشم
- پرهیز از قرار دادن در مجاورت نور مستقیم خورشید، شعله آتش یا وسایلی همچون گاز یا آبگرمکن
- بستن درب قوطی پس از استفاده
سخن آخر
رنگ فوری که از واکنش اسید نیتریک با سلولز طبیعی تهیه میشود، پس از استفاده به سرعت خشک میشود. به همین دلیل به آن رنگ فوری یا رنگ سریع خشک گفته میشود. معمولا از رنگ فوری برای رنگآنیزی سطوح چوبی و فلزی استفاده میشود. به دلیل پوششدهی مناسب و درخشان کردن سطح اجسام برای بازسازی و تزئین وسایل زینتی چوبی و رنگآمیزی لوازمی همچون مبل، صندلی، میز و… از رنگ فوری استفاده میشود.
