دایره المعارف مسائل سیاسی، تاریخی و اجتماعی باشت را بشناسید
به قلم سیدابوالحسن حسینی نیک
باوي، ايلى از ايلات ستان كهگيلويه و بويراحمد می باشد. نامگذاري و ريشهشناسى نام اين ايل به صورت بابوي و بابويى نيز آمده است؛ اما مردم این ايل خود را باوي مىنامند. در نوشتههاي پيش از دورة صفوي از ايلى به نام باوي، بابويى و يا بابوي در منطقة كهگيلويه و يا مناطق لُرنشين نام برده نشده است؛ تنها در يك سند ملكى متعلق به يكى از خوانين دشمن زياري كهگيلويه كه در ۱۰۳۸ق نوشته شده، از شخصى به نام ملك حسين ولد شاهقلى بابويى دولتياري نام برده شده است.
بنابر تقسيمات سنتى، ايل باوي از ۴ طایفه بزرگ: شيخ جليل، دولياري (دولتياري)، عاليشى (عاليشاهى) و گشين، و ۱۵ تيرة كوچك تشكيل شده است. طایفههاي بزرگ هر يك داراي چند تیره هستند که طایفه دولتیاري داراي تیره های : پيچ آبي، چاله كوني، ملاي تمي ، اولاد ميرزا ، اولاد هادي میباشد.
طایفه دولتیاری در چند قرن اخیر ( خصوصا صد سال اخیر) یکی از اصلی ترین طایفه های ایل باشت بابوئی محسوب میشود به گونه ای که نقش موثری در معادلات سیاسی این منطقه همیشه داشته و از وجه تسمیه واژه دولتیاری ( پشت این واژه تاریخی پر فراز و فرود چند صد ساله نهفته) کاملا هم مشخص است چونکه حوزه نفوذ این طایفه در سه استان کهگیلویه و بویراحمد، فارس و خوزستان می باشد.
از این رو باید گفت؛ بیشه طایفه دولتیاری در طول تاریخ هیچ موقع خالی از شیر نبوده دارای مردانی جسور، شجاع، خوش سخن و بزرگ که از جمله یکی از این بزرگان ( تیره ملای تمی) کسی جز حاج محمد مقیمی نمیتواند باشد. وی در سال ۱۳۱۱ در روستای آبدهگاه (تنگ میان تنگان) شهرستان باشت متولد و دارای ۲۰ فرزند (۱۰ دختر و ۱۰ پسر) ۴۹ نوه ، ۱۱ نتیجه و ۸۴ سال سن دارد.
حاج محمد مقیمی با قامتی بلند و کت شلواری شیک (همیشه اتو کشیده) و ابروهای پر پشت و هیبتی با صلابت و استوار همچون کوه خامی و درختان تنومند بلوط ملک “جیوری” و منطقه قرغ شده “کُلَک” و دایره المعارفی از مسائل سیاسی، تاریخی و اجتماعی منطقه میباشد.
وی باهوش، مردم دار، مقتدر و منصف، مصلح و همیشه رادیوی به همراه خود ؛ پیگیر و مسلط به اخبار و تحولات کشور و جهان و سرشار از ذوق ادبی و خوش سخن به گونهای که در منطقه ملقب به استاد سخن است. از همه مهمتر علاقه و اعتقاد قلبی به ائمه اطهار و بسیار سادات دوست به طوریکه پیوندهای سببی زیادی با سادات منطقه داشته است. (البته طایفه دولتیاری هم به خاطر اعتقاد و علاقه به ائمه اطهار و سادات دوستی (تکریم سادات) در منطقه زبان زد عام و خاص است).
به هر حال کلام در دست این بزرگوار چون موم؛ نرم و واژهها را آن گونه که میخواهد، شکل میدهد. در خصوص هر موضوعی صحبت میشود داستانی تاریخی، اشعاری از سعدی، حافظ، مولوی و شاهنامه فردوسی(مسلط به تفسیروحفظ ۲۰هزار بیت شاهنامه) در وصف و تشریح آن میسراید گویی همه اینها را از بر و فارغ التحصیل از بهترین دانشگاههای کشور و در همه ادوار تاریخی زندگی کرده است.
با حضور خود در هر محفل و جلسه ای آنچنان زیبا، شیوا، رسا و مسلط سخن میراند که از استاد دانشگاه تا هر تحصیلکردهای دیگری در آن جمع، مهر سکوت بر لب و از این همه اطلاعات ارزشمند لذت و انگشت به دهان و حیران میمانند. کسی باور نمیکند ایشان سواد خواندن و نوشتن ندارد و در روستای محروم آهوروک منطقه خان احمد باشت زندگی میکند.
از دیگر خصوصیات بارز و ممتاز حاج محمد مقیمی؛ حل و فصل منازعات محلی، تلاش برای عمران و آبادی منطقه، کشاورز و دامپرور نمونه استانی و همیشه اهمیت ویژهای برای تغذیه و بهداشت خود و خانودهاش قائل بود.
چه افسوس شرایط برای این نابغه سخن فراهم نبود و الا اگر شرایط به گونه ای که برای امثال کدکنیها در خصوص کسب علم و تحصیلات فراهم بود برای این بزرگ مرد طایفه دولتیاری مهیا میشد شاید چیزی کمتر از شفیعی کدکنیها، الهی قمشهایها و… نداشت که به قول زنده یاد بهمن بیگی اینها فیلسوفان درس نخوانده اند.
بنابراین به طور کلی میتوان گفت: حاج محمد مقیمی گنجینه و تاریخ گویای تحولات منطقه و استان است که متاسفانه در ثبت و ضبط مطالب مهم و ذی قیمت این بزرگوار تاکنون کوتاهی شده است و پیشنهاد میشود که اهل قلم و رسانهها به ویژه صدا و سیمای استان تا زمانی که ایشان در قید حیات هستند، از این گنج ناشناخته بهره برده و وی را به جامعه استان، خصوصاً قشر فرهیخته و دانشگاهی معرفی کنند.
نگارنده بر آن است تا این نوشته کوتاه، دست آویزی باشد برای تجلیل و بزرگداشت کسانی مثل این بزرگ مرد هم استانی که در عین قهقرا و محرومیت موروثی ناشی از جبر حاکمان و طبیعت سخت و زمخت استان، به دور از هر گونه چشمداشتی، التیامبخش الام و زخمهای مردم منطقه بودند.
پس به پاس زحمات بیدریغ و بدون توقع این بزرگواران، حداقل کاری که می توان انجام داد این است که در یادوارهها، همایشها و مناسبتهای ادبی از این گونه بزرگ مردان تجلیل شود.
درود خدا نثارشان، عمرشان مستدام و سربلندیشان پاینده باد.
متاسفانه بزرگان ایل باوی به نسل های کنونی معرفی نمی شوند و گمنام مانده اند.
درود بر پدر بزرگ عزیزم،تاریخ مصور ایلات جنوب،گنجینه ای از سخن و ادب که برای نسل های جدید کشف نشده ماند.
درود بر شما اقای حسینی که به یاد چهره های ارزشمند ایل هستید
حقیقتا حاج محمد مقیمی در کنار بزرگان ایل دولتیاری قابل قیاس نیست
این ایل به تفنگدارانش مینازد نه به ………
حاج محمد مرد شجاع دلیر و قابل قیاس با هیچ کس نیست البته در این زمانه ولی افرادهای بزرگی دولیاری داشتند که در زمان خودشان هم شجاع و دلیر بودند ولی هیچ یک از آنها این خصوصیات شاعرانه رانداشتند فرق حاج محمد با آنها در مدیر و مدبر بودن و شاعر سرای,امروز طایفه دولیاریست
بزرگوار عزیز جنابعالی یا دولتیاری رو نمیشناسی یا مرد بزرگی همچون حاج محمد مقیمی رو.در ضمن نگارنده یک فرد فقط از ایلمردان ایل بزرگ دولتیاری رو معرفی کردن و این دلیل بر این نمیشه که دولیاری دیگه کسیو نداره.همانطور که نگارنده محترم فرمودند بیشه ایل دولیاری هیچ گاه خالی از شیر نبوده و نیست و نخواهد بود.و هدف نگارنده تلنگری به جامعه ادبی برای فراموشی این افراد هست.شما ابتدا اطلاعات مقاله و رساله خوانی خودتون رو بالا ببرین بعد اظهار نظر بفرمایین.در ضمن ایل همیشه سر بلندم در تفنگ و تفنگ چینی زبان زد عام و خاص بوده و هست و خواهد بود و مردانی چون کی منوچهر و کی مرتضی و کا شاه محمد دولیاری ،در این ایل دست به ماشه بردند که نتنها دولیاری بلکه باوی وام دار انگشتان طلایی آن ها می باشد.در هر عصر و در هر دوره ای خصوصیات و رفتاری مورد پذیرش جامعه می باشد و از فر دارنده آن شخصیت تجلیل به عمل می آید.ایل همچون زمرد دولیاری که طبق بسیاری اسناد قبل از به هویت رسیدن باوی نام یکی از افراد آن در سندهای ملکی آمده است پس در هر دوره ای نفش آفرینی شیرمردان این ایل در چشمان مردم باوی می درخشد پس نیاز به گفته شما نیس دوست عزیز.
شما ……. باوی بودید وبس ،باوی طایفه ی افتاب پرست را قبول ندارد
ای تفنگشو و کو چه بی ،دولت یاری یعنی همیشه بادولت بودند نه با مردم و یه معنی دیگر یعنی گله دار وحیون دار بودند ،دولت در زبان محلی یعنی حیون دار ،نسل جدیدش هم ……… بسیار دارند در حق حونه باوی
سلام طبق تحقیقات انجام شده در بیرون راندن ایل بریواحمددرشهرستان باشت بعدازتصرف این منطقه با نقشه کالی محمد صادقی از طائفه باباامیرشیخی به بزرگان ایل بریواحمداعلام میکند که ماموران نظام قراراست پول سکه ای شبانه واردشهرستان گچساران کند وبه نیروهای که در شهرستان دوگنبدان مشغول کاربودبعنوان مزدپرداخت کنندکه باتحریک بزرگان ایل بریواحمدشبانه درگیری سختی بین تفنگداران ایل بریواحمدوماموران شاهنشاهی صورت میگیرد که منجربه شکست ماموران شاهنشاهی میشودوبعدازمدتی خبر به شاه ایران می رسدوایشان سپاهی باتجهزات کامل نظامی به کمک مردم شهرستان به ایل بریواحمدوقلعه که انهاتصرف کرده بودندحمله میکنندونیروهای ایل بریواحمدازباشت و باوی خارج میکنند برای همیشه .وکدخدای برافتاب باوی که ازقدرت روزافزونی برخورداربودیعنی شاه محمدصادقی ازایل بابامیرشیخی برای درامان بودن برافتاب باوی ازغارت ایل بوراحمدبه فکرمهارانهامی افتدکه بادوادوازدواج که باخانواده سران ایل بریواحمدازجمله خانواده ای ملاعلیشاوکه دخترمشهدحسن به عقدپسربزرگ خودشهبازدرمیاوردودخترخود اهی جان راعقد حاج سیف فروزان درمیاوردوبه این شکل حملات ایل بریواحمدبه باشت و باوی برای همیشه خاتمه میابد که به اذهان بزرگان هردوایل تنها راه نجات باوی ازحملات ایل بریواحمد همین کاربود
جناب اقای حسینی نیک باسلام ارادت خدمت جنابعالی اطلاعات داده شده درمورد طوایف بابویی ناقص میباشد لطفا
بفرمایید بقیه طوایف بزرگ بابویی از کجا امده اند
بفر مایید طایفه بزرگ نارگ موسی از قلم افتاده یا زیر مجموعه چهار طایفه دیگر است!!!؟؟
لطفا مشخص بفرمایید با تشکر
آقای حسینی نیک بسیار سپاسگذارم که حاج بابای مارو با قلم زیباتون به تصویر کشیدین و توصیف کردین،ممنون
بودند در ایل دولیاری که جرقه اختلافات و برادر کشی را در باوی بوجود اوردند و بودند در ایل دولیاری در زمانی که باوی اختیاج به بلند شدن داشت و هر روز مورد تاخت و تاز بویر احمد قرار گرفت و دست باوی را نگرفتند.
جناب حسینی نیک.حال که قلم بردل سپیدکاغدراندید بایدخیلی آگاهانه عمل می کردید.بابا باوی اصیلش توگشینه.حاج محمدهم آدم باشخصیتیه .ولی زیادی بزرگش کردی…….ی ها خیانت کردند به کدخدایان باوی.ماهم ازبزرگانملن شنیده ایم
ایل فقط شهدای حرم و بس
با سلام به سید بزرگوار اطلاعات شما ناقص است.شما باید بیشتر مطالعه فرمایید.
جناب اسدپور عزیز اگر این مقاله ناقص است ما ممنون میشم از حضرتعالی که کاملش رو بنویسی تا مردم استان استفاده کنند. بدبختی نخبگان استان این است که فقط اظهار نظر یا به نوعی نظریه پردازی میکنند اما نمینویسند به هر حال خرما هم بندر زیاده.
با سلام خدمت همه ی عزیزان بالاخص نگارنده ی محترم و جناب آقای حام محمد مقیمی که حقیقتأ احترام خاصی برای ایشون قائل هستم و صادقانه بگم همیشه بعنوان یکی از سرمایه های ماندگار منطقه به آن نگاه میکنم و از خداوند متعال میخوام که ماندگار و سرافراز باشند ولی جهت اطلاع دوستان با عرض شرمندگی چند نکته را در ارتباط با طایفه دولیاری خدمت دوستان عرض میکنم امیدوارم مورد دقت این طایفه محترم قرار بگیرد ۱ – دولیاری طایفه است ایل نیست ۲- جسارتأ ضمن اینکه افراد شاخص و خوبی در این طایفه وجود داشته و دارد ولی فرهنگ غالب این طایفه …….. و …………بینی می باشد که همین نگاه ……. باعث ایجاد…… در این طایف شده تا جایی که خود را برتر از دیگران می بینند و جالب اینجاست شدت این موضوع تا جایی پیشروی کرده که هر کسی در این طایفه برادر خودش را قبول ندارد ۳ – با عرض شرمندگی از صداقت هم خیلی خبری نیست …… امیدوارم خداوند همه ی ما را به راه راست هدایت کنند
اقای کیانوش چرا از کوره در می ری همین اخلاقتون بده دیگه مگه بنده خدا جز حقیقت چیزی گفت در ضمن طایفه دولیاری(دولتیاری)نه ایل ،ایل باوی می باشد.از عبدشاه،محمد شاه اتون هم بگو
جناب اقای حسینی شما هیچگونه اطلاعاتی در باره ایل باوی ندارید به قول خودتون شما به خودتون را یک نویسنده جامیزنید
آیا میدونید،بای خون کجایه وبه چه معناست براچی میگن بای خون حضرات دولیاری؟؟؟
کیانوش خان عزیز آرام تر شما هم لطف کنید دست به قلم شوید بنویسید ازایل باوی وطایفه دولیاری تا ما هم بدانیم البته حاج محمد مقیمی انسانی باتمام خصوصیات مردانگی که فرزندان نیک تحویل جامعه داده است وبا وی به داشتن ایشان افتخار می کند باسپاس از قلم دکتر حسینی وارزوی موفقیت و سربلندی برای ایشان
جناب حسینی نیک سپاسگزاریم از برخی مطالب واقع گراتون ولی کمی دقت کنید بهتر است ،طایفه دولیاری معناهای زیادی دارد ،گله داری و یا همیشه با دولت ها بودن دو معنای انست و متاسفانه برادرکشی و خیانت به هم و زیراب زنی
مطلبی بنویسید که ارزش خوندن داشته باشد جناب حسینی نیک مثل مطالب قبلیتون
والا تا اونجا كه ما شنيديم دولياريها مردمي ….. و …….و و بسيار غ……..د هستند و بخاطر شكمشون آدم ميكشن. اولين باره اين طايفه رو جزء طوايف بزرك كسي عنوان ميكنه. فكر كنم نويسنده خيلي بيسوادن
شیرباوی فقط دولیاری.شماها چرا ازدولیاری ها بدتون میاد .حسادت خوب نیست
درود بر انسانهای فرهیخته و بافرهنگ فارغ از هر طایفه و قبیله ای….
سلام ودرود برایلم دولیاری .ماازدولیاری های ساکن گوشه بویراحمدیم
یا سلام.دوستان مگه باوی چقد وسعت داره همه میدونن کی چه کاره بوده و پدر و پدر جدش چه کسی بوده.چه بسیار مردان غرور آفرینی که در طول تاریخ نه چندان دور باوی رشادت هایی بجا گذاشتند و در گمنامی به دیار باقی شتافتند.لزوما تعریف از فردی خاص دلیل برتری و بزرگی وی از سایر بزرگان در گذشته نیست اما خوب است نویسنده با اطلاعات کافی و بدون گزاف گویی قلم بردارد.لقب دولتیار در دوران نادر شاه افشار به یکی از سرداران دلیر و جنگوی سپاهش داده شد و طایفه دولتیاری از نوادگان آن سردار دلیر می باشند.ضمنا تمام طوایف قابل احترام میباشند نظر نویسنده نباید منجر به توهین وحتک حرمت شود .
همینکه کسانی که کامنت گداشتن جرات نکردن اسمشون را هم بنویسن معلومه که از بچه های دولیاری میترسن و حسادت باعث شده که این کامنت ها را بنویسن
خداوکیلی افتخار باوی، ایل دولتیاری هستش
خدا رحمتش کنه
مردی سخنور و مجلس نشین بود
حیف شد …..