چرتکه چیست؟
یک وسیله پرکاربرد در آموزش ریاضیات به کودکان و نوجوانان می باشد از آن برای انجام چهر عمل اصلی ریاضی (جمع ،تفریق،ضرب و تقسیم )و حتی محاسبه ریشه دوم و سوم اعداد استفاده می شود و از آن به عنوان قدیمی ترین کامپوتر جهان یاد می شود که از دوران باستان از آن استفاده می شد ودر طول این دوره ها با ظهور تمدن های جدید تغییراتی در آن ایجاد شده است یافته ها بر این دلالت دارد که اولین چرتکه روی لوح های سنگی وبا حرکت سنگ های کوچک ساخته اند و در آن از سیستم عدد گذاری سومری که یک سامانه شماره گذاری شصت تایی است استفاده می شد .
چرتکه در تمدن های روم و یونان مورد استفاده بود و چینی ها بعد از آن چرتکه را به صورت قابی شکل با میله های عمودی و با مهره های متحرک ایجاد کردند که به به خاطر نحوه شماره گذاری آن به سوانپان معروف است بعد از آن ژاپنی ها تغییراتی در آن اعمال کردند و چرتکه ژاپنی یا سوروبان را ساختند .
مزایا استفاده از کلاس چرتکه :
- روشی جذاب برای شکل گیری پایه ریاضیات در کودکان زیرا تمام مفاهیم ریاضی به مهره های قابل لمس در چرتکه تبدیل می شود و کودک باید مهره ها را بشمارد بنابراین بین دست و چشم او هماهنگی ایجاد می شود و او را سرگرم می کند .
- سمت راست قشر مغز را فعال می کند و توانایی فرد در خلاقیت، تفکر و تجسم افزایش می دهد و حافظه او را بهبود می بخشد .
- استفاده از درک منطقی در فرد را افزایش می دهد زیرا او توانایی تصور چرتکه در ذهن خود بعد از یک مدت که به صورت مکرر از چرتکه استفاده کرد را پیدا می کند واز منطق برای حرکت صحیح مهره ها استفاده می کند .
- باعث افزایش توانایی در مهارت های محاسباتی و حل معادله ها می شود .
- افزایش توجه فرد به دستور العمل ها و قوانین زیرا اموزش چرتکه و قوانین انجام آن از کودکی به فرد باعث نظم ذهنی می شود .
به دلیل مزایای زیاد چرتکه که چند مورد از آن ها در اینجا ذکر شد امروز با وجود پیشرفت فناوری های جدید هنوز هم بسیاری از مدارس ،مهد کودک ها و کلاس ها به آموزش آن می پردازند و اکنون بیش تر از اهداف ریاضی و محاسباتی چرتکه آموزش آن در اکثر نقاط دنیا به دلیل مزایا دیگر آن در رشد و پرورش کودکان و سلامت روانی آن ها می باشد .در اغلب موارد بهترین سن برای آموزش چرتکه در کودکان در سن چهار تا هفت سالگی می باشد ولی به جز سن علاقه و هوش فرد نیز بسیار کمک کننده خواهد بود .
https://tonomic.ir/course-category/%da%86%d8%b1%d8%aa%da%a9%d9%87/
سبک های اموزشی در کلاس های چرتکه :
- روش UCMAS: به معنی مفهوم جهانی سیستم حساب ذهنی است این روش که همان روش قدیمی محاسبات چرتکه است و از چرتکه ژاپنی استفاده می کنند باعث هماهنگی بین دونیمکره مغز می شود قدرت تخیل و اعتماد به نفس تقویت می کند و باعث دقیق و سریع شدن کودک می شود و آن ها از نظر شخصیتی و رفتاری رشد می کنند .
هرساله برای ارزیابی توانمندی های افراد اموزش دیده و ایجاد حس انگیزه و نشاط و رقابت و کشف استعداد های برتر این رشته مسابقات چرتکه UCMASدر مراحل طبقه بندی شده استانی ،کشوری وبین المللی انجام می شود.
- روش IQMAS: به معنی مهارت محاسبات سریع ذهنی است که اموزش مدرن و نوین ریاضیات با استفاده از چرتکه ایرانی (سوروبان )و منطبق بر سیستم اموزشی مدارس است که در دو دوره آموزشی برگزار می شود.
دوره محاسبات برای کودکان چهار تا هفت سال
دوره محاسبات ذهنی ارشد برای کودکان هشت تا چهارده سال این دوره علاوه بر محاسبات جمع و تفریق به خوبی ضرب وتقسیم آموزش می دهد.
خبرهایی مبنی بر اینکه آموزش های چرتکه و محاسبات ریاضی آن با نظام اموزشی ریاضیات در ایران مغایرت دارد وجود دارد که کاملا بی اساس هستند زیرا واحد معیار اموزشی در چرتکه فلرسی ۱۰ تایی می باشد و منطبق با نظام آموزشی است و از آنجا که آموزش های آن مدام در زندگی فراگیران تکرار می شود این آموزش ها در حافظه بلند مدت آن ها جا می گیرد و فرار نیست .
این نکته صحیح است که بهترین زمان برای آموزش چرتکه سنین کودکی است اما آموزش آن برای بزرگسالن نیز مفید بوده و اثرات بسیار مهمی در فعال کردن سلول های مغزی ایفا می کند و باعث به تاخیر افتادن آلزایمر می شود و تاثیر آن بسیار بیش تر از حل کردن جدول یا انجام بازی شطرنج است .
انواع چرتکه ها :
- چرتکه ملیسا :یکی از بهترین چرتکه ها برای آموزش است و سبک سنتی ساخته شده و هشت فعالیت اضافی به کودکان ۳تا۵ سال اموزش می دهد یکی از بهترین بازی های اولیه کودکان است و جایزه بهترین اسباب بازی در سال ۲۰۱۸ دریافت کرده است و چون خوش ساخت و رنگارنگ است معمولا کودکان علاقه زیادی به ان نشان می دهند.
- چرتکه پلاستیکی MICKU:این وسیله سبک و چند منظوره است و ریاضیات ،شمردن و مهارت های حرکتی را در کودکان تقویت می کند .
- چرتکه چوبی : کاربد این چرتکه در کودکان با سنین مختلف متفاوت است به طوری که کودکان سه تا چهارسال می توانند شمردن اعداد ،تشخیص رنگ های مختلف و تعیین توالی و دنباله اعداد را از طریق آن اموزش ببینند و کودکان چهار تا شش سال به وسیله آن به محاسبات ریاضی می ردازند و از بازی های آن برای تقویت حافظه استفاده می کنند و کودکان بالای شش سال انواع عملیات های محاسباتی را با آن انجام می دهند .
- چرتکه Lewo: در واقع یک اسبا بازی است در دو طرف ان دوقاب چوبی به شکل دایناسور قرار دارد و ده ردیف ده مهره ای دارد که در آن از پنج رنگ مختلف استفاده شده است
- چرتکه ویسنر: مهره های آن به رنگ های آبی و قرمز است وطراحی زیبایی دارد.
- چرتکه دو منظوره :علاوه بر چرتکه در طرف دیگر داراری مکعب هایی هستند که روی آن اعداد و حروف الفبا وجود دارد.
- چرتکه کوه زرد:سبک کلاسیک دارد و قاب چوبی و هفده ستون دارد و دارای دکمه تنظیم مجدد مکانیکی می باشد و برای نونهالان مناسب می باشد .
