پس از وضعیت بازگشایی رینگ جدید سعدی که قرار بر تسهیل دسترسی آسانِ ساکنین منازل کوچه های کیامرثی به برخی خدمات وعمران وآبادانی خانه های فرسوده ی آن بافت بود،یک اتفاق بیش از پنج سال است به کُمارفته وهیچکس پیگیر آن نیست.
به گزارش فانوس زاگرس ، درست بالادست رینگ سعدی یاهمان کمربندی جدید بین خیابان سعدی تامحله سادات،بیش از دویست وهجده واحدمسکونی قرار بر جابجایی داشت که دردستور کار اداره راه وشهرسازی شهردوگنبدان واقع شد اما،پیگیری برای جانمایی زمین جهت ساخت مسکن و اسکان وجابجایی این افراد،به جوابهای منفی و سربالای وزارت راه و شهرسازی سپرده شده وهیچ مجوزی برای این اقدام اتخاذ نشده است.ساکنین این منطقه بااینکه باراه پله های نوساز دسترسی به پایین دست رادارند اما،هنوز هم برای ورودوخروج به منزلهاکه اکثرا استیجاری است باشیب تند وعدم سنگفرش یاحتی جاپای مناسبی برای عبور از کوچه های تنگ وباریک دارند.منازلی که کافی است یک بارندگی شدید یازلزله ای حتی ضعیف رخ دهد تامیزان فرسودگی نمناکی وریزش ناگهانی آن ،تجربه تلخی رابرای گچساران ورق بزند.
جابجایی اماکن غیرقابل سکونت که ازنظر امنیت جانی وعدم دسترسی مطلوب مسیرعبورومرور امری است که با استارت طرح بازآفرینی بافت فرسوده شهردوگنبدان بعنوان پایلوت کشوری درنیمه دوم دهه ی نود وباجذب یک اعتبار خوب در دستور کاربنیاد مسکن و راه وشهرسازی استان کهگیلویه وبویراحمد قرار گرفت.اصلاح ساختار مسکن ساکنین بافت فرسوده ی محله سادات گچساران،محله ی لبنان،محله ی کیامرثی و محله رادک باثبت نام مالکین وطی مراحل قانونی بصورت بسیار قابل تاملی وباهمکاری بسیارخوب مردم ومسئولین بعنوان پایلوت کشوری در گچساران انجام شد.به گونه ای که پس از گذشت تنهایکسال شاهدتغییرات بسیار در ایمن سازی و ساختار بروز وشیک طبق استاندارد معمول اماکن سکونی بودیم.در مسیر این تغییرات وساختار ایجاد مسیرکمربندی ورینگ جدیدسعدی از دیگر اقدامات برای تسهیل دسترسی به نقاط غیرقابل دسترس بود.که باخرید وتخریب بیش از یکصدو چهل منزل توسط شهرداری شهردوگنبدان عملیات ساخت رینگ آغاز شد.دیوارچینی زیباسازی محیط، آسفالت و ایجاد سنگفرش دربرخی کوچه ها،ایجاد فضای سبز بگونه ای چهره ی حدفاصل بین کوچه های سعدی وکیامرثی و منازل بالادست رینگ را تغییر داد.طرح ایجاد مسیر پیاده محور وسواره محور وطراحی پلکانی مسیربرای دسترسی مردم به خانه های بالادست همه وهمه تااسفندنودونُه تکمیل ومورد بهره برداری قرارگرفت.حتی برای برخی منازل جداول عبور فاضلاب خانگی ترمیم شد.اما اصل ماجرا برای ورود به قرن پانزدهم چه بود؟
اصل ماجرا قول بزرگی بودکه برای جابجایی بیش از دویست وهجده خانه ی فرسوده بالادست رینگ به ساکنین داده شد.منازلی که خطر ریزش باکمترین زلزله و یاوضعیت اسفبارِ قرار داشتن درموقعیت آسیبهای اجتماعی و بزه اجتماعی است.جایگاهی که دسترسی آتشنشانی،پلیس،آمبولانس گرچه بامسیرکمربندی نزدیک شده امابازهم برای منازل بالادست غیرممکن است حتی عبور باعصا و ویلچر برای سالمندان ومعلولین غیر ممکن است.
ساکنین اغلب مستاجر و در یک پایش بیش از یک سوم ساکنان این بخش از گچساران عموما بیکار و فرزندان ساکنین این قسمت که جمعیت قابل توجهی از کودکان ونوجوانان هستند مستعد آسیبهای اجتماعی هستند.پدران و جوانان اکثرا بیکار و یا کارگر فصلی هستند و عدم توازن مخارج زندگی برخی از ساکنین را به مشاغل کاذب مشغول کرده است که باید در لیست آسیبهای اجتماعی قابل تامل آنهارانگاشت.
اینکه چرا از زمان آغاز عملیات عمرانی تاامروز که پنج سال میگذرد زمین مناسب برای احداث مسکن مناسب وایمن برای ساکنین این بخش صورت نگرفته است مرا بر آن داشت با سرپرست بنیاد مسکن شهرستان گچساران مصاحبه ای انجام دهم که پاسخ این پرسش را بدانیم.
هفته ی پایانی تیرماه هزاروچهارصدویک و در یک پایش دوساعته در این مکان که زحمت زیادی برای عمران وآبادی مسیر تردد در این بخش صرف شده شاهد صحنه های دلخراشی بودم که اول ناله ی ساکنین را درآورده و بعد آه از نهاد آدمی بلند می کند.
تمامی جدولهای تعریف شده برای عبور فاضلاب منازل این قسمت پر از زباله و لجن بود،روی جداول در فواصلی برای زیاسازی پوشانده شده است و زباله ی منازل یا بصورت فله ای ویا کیسه گرفته از همان بالای رینگ بسمت پایین میان خرابه ها و یا لایه های پشت دیوارچین ها رها شده است.آنقدر دسترسی به این بخش توسط نیروهای خدماتی شهرداری سخت است که اهالی بی هیچ ملاحظه ای گوشه وکنار راه پله ها ورودی کوچه ها و یا مسیر آسفالت را محل تجمع زباله کرده اند.فضای سبزی که برای زیباسازی بخش پیاده محور وپلکانی رینگ تعریف شده جایی برای چرای گوسفند و بسیارژولیده و زرد شده اند.
محمدمراد راغپور سرپرست بنیاد مسکن شهرستان گچساران در گفتگوبا خبرنگار ما در پاسخ به سوال چه زمانی میتوان برای جابجایی ساکنین دویست وهجده واحد بالادست رینگ سعدی شهرستان گچساران اقدام کرد پاسخ داد:یک اتفاق غیر منتظره است که در استان کهگیلویه وبویراحمد گویی برای این دویست وهجده خانوار زمین گیر نمی آید.
علیمرادراغپور گفت:درگچساران زمین داریم ومعدود شهری در کشور هستیم که زمین های مناسبی برای ساخت وساز داریم.این زمین ها معارضات خاصی هم ندارند اداره راه وشهرسازی باید اقدام کند و از سازمان ملی مسکن مجوز بگیرد.
راغپور گفت:اداره راه وشهرسازی در قالب طرح جهش ملی مسکن برنامه ای ارائه داد که باتوجه به شرایط اقساط پیش بینی شده، هیچیک از دویست وهجده خانوارساکنین بالادست رینگ سعدی افرادی نیستند که بتوانند چنین پولی تهیه کنند و یا وام سیصدمیلیون تومانی با بهره ی هجده درصد پرداخت کنند.
راغپور ادامه داد:کار شناسایی وپرونده سازی این افراد توسط شهرداری دوگنبدان انجام شده است.بعید میدانم این افراد به زودی بتوانند صاحب خانه و جابجاشوند.بسیاری از ساکنین مستاجر هستند،عدم دسترسی به شهر عمده ترین مشکل این افراد است.
معاون مسکن وساختمان راه وشهرسازی کهگیلویه وبویراحمد به ایلنا درگچساران گفت: برای جابجایی دویست وهجده پلاک بالای رینگ کیامرثی شهرستان گچساران جلساتی طی دو سه سال اخیر در استان کهگیلویه وبویراحمد وفرمانداری شهرستان گچساران برگزار شد و مصوبات به سازمان ملی زمین و مسکن منعکس شده است.
سیدنویدموسوی گفت: طی مکاتبات گذشته سازمان ملی زمین و مسکن به این درخواست پاسخ رد داد اما اخیرا باپیگیری های انجام شده مقرر شد متقاضیان این دویست وهجده پلاک معرفی شوند و مشخصاتشان از طریق شهرداری استعلام و ارائه شود تا از طریق مابه املاک عمومی وسازمان ملی زمین ومسکن ارسال شود.
موسوی افزود: لیست ومستندات مالکین این دویست وهجده واحد مسکونی فرسوده باید بصورت مشخص با نمایان بودن وضعیت مسکن وپلاک واحد،ازسوی شهرداری وبنیادمسکن تنظیم شودو به راه وشهرسازی استان ارسال شود تاازطریق املاک عمومی به سازمان ملی ارسال شود.
موسوی گفت: تامین کننده ی زمین و دادن مجوز تهاتر جهت جا به جایی ۲۱۸پلاک با سازمان ملی زمین و مسکن است که بر اساس تفاهم نامه ها ی بین شرکت باز آفرینی شهری و سازمان ملی بایستی انجام می شود.
به گزارش فانوس زاگرس ، در نیمه اول سال نودوشش که مشام بافت فرسوده گچساران بارایحه ی گِل و گچ آشناشد تابه امروز بیش از پنج سال می گذرد.وقتی گوش ساکنین به صدای لودر و دریل تخریب و بولدوزرهارفته رفته عادت کرد چشم عابران نیز به تحولات مستمر خو گرفت آنچنان وضعیت عمرانی وساختار شهری گوی سبقت را ربوده بودکه برای تسهیل در عبور ومرور ودسترسی آسان مردم بالادست بافت فرسوده ی کوچه های کیامرثی،اقدام به خرید یکصدوچهل منزل فرسوده وتخریب آنهاجهت احداث کمربندی یاهمان رینگ سعدی نمودند.
اینکه سرنوشت یکصدوچهل خانوار ساکن آن منازل که اکثرا مستاجر وکارگر بودند چه شد برمامعلوم نیست اما،بازگشایی رینگ وزیباسازی محیط ایجاد پلکان ها ودیوارکِشی بین محوطه ی آسفالته و محوطه حائل برکوچه ها،بعد از مدتهابخشی از زحمات زیباسازی و نیاز این قسمت از شهربرای تسهیل رفت وآمد را زیر سوال برد.اینکه دسترسی بیش از دویست وهجده خانوار بالادست رینگ سعدی به مسیرهای عبور ومرور بسیار سخت شد.شاید درنگاه اول ایجادپلکان های زیگوراتی علاوه بر زیبایی چهره ی فرسوده ی ترمیم شده،چشم انداز بام نفتی را زیباکرده باشد،اما پشت دیوارچین های زیبا حجمی از درد نهفته است که باید رهرو باشی تاراه رسیدن به دردودل ساکنین را درک کنید.ساکنین این بخش که دربالادستترین بخش شهر و درشیبهای منتهی به کوچه های کیامرثی ساکن هستند،برای دفع زباله های خانگی راهی جز انباشت زباله پشت خرابه های بلاتکلیف مانده در مرز دیوارچین و منازلشان،ندارند.بگونه ای که همواره تاچشم کارمیکند مانندبسیاری از جاهای شهرمان،اینجا بیشتر از آمار ساکنینش،زباله بچشم میخورد، و با بارندگی های هفته ی اخیر باتوجه به وضعیت فرسودگی این منازل وخطر ریزش برخی از دیواره های منازل،باید امیدوار بود قبل از وقوع هر اتفاق غیر قابل جبرانی دستگاههای مربوطه نسبت به نقل و انتقال ساکنین این بخش از بافت فرسوده ی کیامرثی اقدامات لازم را انجام دهند تا حادثه تلخ انسانی رخ ندهد.
شب تاسوعا درست در معنوی ترین حالت ساکنین بافت فرسوده،یک اتفاق ناگوار نُه نفر را به کام آتش انداخت. کوچه هفت کیامرثی مرثیه ی سوزناک سوختن نوزاد پانزده روزه تا زن ومرد بالغ و چند نوجوان مهاجر را در یک خانه سر داد.این در حالی است که بارها حضور متکدیان مهاجر،معتادان متجاهر و هر حاشیه نشینی را در گزارشهای اجتماعی گوشزد کرده ایم.گرچه دیگر کسی سرنوشت آن خانواده هارادنبال نکرد شاید برای یک شهر مهم نبود فتیله ی بمب ساعتی کشیده شده و تشت طلای بام نفتی بر زمین افتاده است.
گزارش و عکس ؛ نرگس احمدپور
