کد اقتصادی یکی از مهمترین شناسههای رسمی برای فعالیت شرکتها و اشخاص حقوقی است. بدون داشتن این کد، هیچ فعالیت تجاری از نگاه سازمان امور مالیاتی معتبر نیست و شرکت با جریمه، محرومیت از فعالیت و مشکلات حقوقی جدی مواجه میشود.
در این گزارش، دقیقاً بررسی میکنیم چرا اخذ کد اقتصادی ضروری است و شرکتها چگونه در نبود آن جریمه میشوند.
کد اقتصادی چیست و چرا اهمیت دارد؟
کد اقتصادی یک شناسه ۱۲ رقمی است که برای:
- ثبت فعالیتها
- صدور فاکتور رسمی
- پرداخت مالیات
- شرکت در مناقصات و قراردادها
- دریافت درگاه پرداخت و حساب تجاری
نیاز است.
عدم داشتن کد اقتصادی در واقع یعنی شرکت از نظر مالیاتی شفافیت ندارد؛ و همین موضوع موجب اعمال جریمههای سنگین میشود.
شرکتها چگونه بدون کد اقتصادی جریمه میشوند؟
در ادامه مهمترین موارد جریمه در نبود کد اقتصادی را بررسی میکنیم:
۱٫ جریمه به دلیل عدم صدور صورتحساب رسمی
شرکتهایی که کد اقتصادی ندارند نمیتوانند:
- فاکتور رسمی صادر کنند
- فعالیت خود را در سامانه مالیاتی ثبت کنند
سازمان امور مالیاتی، عدم صدور فاکتور معتبر را تخلف مالیاتی محسوب کرده و تا ۲% مبلغ تراکنش جریمه تعیین میکند.
۲٫ جریمه عدم ثبتنام در نظام مالیاتی
طبق قانون، تمام شرکتها باید حداکثر ظرف چند ماه پس از ثبت شرکت در سامانه امور مالیاتی ثبتنام و کد اقتصادی دریافت کنند.
عدم ثبتنام موجب:
- جریمه غیرقابل بخشش
- بدهی مالیاتی برای دورههای گذشته
میشود.
۳٫ محرومیت از ارائه اظهارنامه مالیاتی
شرکت بدون کد اقتصادی نمیتواند:
- اظهارنامه مالیاتی
- معاملات فصلی
- گزارش خرید و فروش
را ثبت کند.
در این شرایط، شرکت جریمه میشود:
- ۳۰% جریمه عدم ارسال اظهارنامه
- ۱۰% جریمه عدم ارسال معاملات فصلی
این مبالغ به سرعت افزایش پیدا میکنند.
۴٫ جریمه بابت عدم ثبت فعالیتهای تجاری
تمام قراردادها، فروشها و خدمات شرکت باید با کد اقتصادی ثبت شود.
در صورت انجام فعالیت بدون ثبت:
- سازمان امور مالیاتی سود شرکت را علیالرأس محاسبه میکند (بالاترین حالت ممکن).
- شرکت موظف به پرداخت مالیات سنگین میشود.
۵٫ جریمه در زمان حسابرسی یا رسیدگی مالیاتی
در بازرسی مالیاتی، اگر شرکت کد اقتصادی نداشته باشد:
- تمام فاکتورها غیرقابل قبول محسوب میشوند
- هزینهها قابل استناد نیست
- سود شرکت بسیار بیشتر از واقعیت محاسبه میشود
این موضوع میتواند منجر به چند برابر شدن بدهی مالیاتی شود.
۶٫ محرومیت از مناقصات، قراردادهای دولتی و خدمات بانکی
بدون کد اقتصادی:
- شرکت نمیتواند در مناقصات شرکت کند
- امکان دریافت وام و تسهیلات بانکی محدود میشود
- بانکها حساب تجاری باز نمیکنند
- سازمانها قرارداد بدون کد اقتصادی را قبول نمیکنند
این موارد بهطور غیرمستقیم موجب زیان مالی و جریمههای تأخیری میشود.
۷٫ جریمه در صورت استفاده از کد اقتصادی دیگران
اگر شرکت برای صدور فاکتور از شماره اقتصادی شرکت دیگر استفاده کند:
- برای شرکت استفادهکننده جریمه سنگین در نظر گرفته میشود
- برای شرکت صاحب کد اقتصادی نیز جرائم مشارکتی ثبت میشود
این عمل تخلف قانونی محسوب شده و گاهی علاوه بر جریمه، پیگرد حقوقی دارد.
عواقب بلندمدت نداشتن کد اقتصادی
شرکتهایی که کد اقتصادی دریافت نمیکنند با پیامدهای زیر مواجه میشوند:
- بلوکه شدن فعالیت تجاری
- ضرایب مالیاتی بسیار بالا
- بدهی مالیاتی انباشته
- مسدود شدن حسابهای تجاری
- عدم امکان توسعه یا مشارکت با شرکتهای دیگر
- خطر انحلال اجباری شرکت
برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، دریافت کد اقتصادی باید اولین اقدام پس از ثبت شرکت باشد.
نتیجهگیری
کد اقتصادی ستون اصلی فعالیت مالیاتی و قانونی شرکتها است. نبود آن باعث میشود تمام عملیات اقتصادی شرکت غیرقانونی، غیرقابل استناد و مشمول جریمههای متعدد شود.
از جریمههای چنددرصدی بر معاملات گرفته تا محرومیت از مناقصات و حتی محاسبه سود علیالرأس، همگی نشان میدهند که فعالیت بدون کد اقتصادی برای شرکتها بسیار پرریسک و خسارتبار است.
بنابراین چه برای شرکت تازهتأسیس و چه برای مجموعهای فعال، دریافت کد اقتصادی باید در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود.
