محمد طولابی | تحلیلگر و منتقد اجتماعی؛
در هفتههای اخیر گزارشهای نگرانکنندهای از افزایش موارد ابتلا به تب برفکی در نقاط مختلف کشور منتشر شده؛ بیماریای بسیار واگیردار که اگر جدی گرفته نشود، میتواند در مدت کوتاهی به یک بحران ملی در حوزه سلامت، اقتصاد و امنیت غذایی تبدیل شود. تب برفکی شوخیبردار نیست؛ ویروسی است که با سرعت بالا دامها را مبتلا میکند، تولید گوشت و لبنیات را کاهش میدهد، قیمتها را بهشدت بالا میبرد و مهمتر از همه، اگر کنترل نشود امکان انتقال غیرمستقیم مخاطرات به سلامت انسان را هم افزایش میدهد.
اما آنچه بیش از خود بیماری خطرناک است، پنهانکاری، تأخیر در اطلاعرسانی و تعارفهای مدیریتی است. تجربههای تلخ گذشته نشان داده که وقتی برخی مدیران از ترس «اعتراض مردم»، «کمبود گوشت» یا «شرمندگی در عملکرد» حقیقت را پنهان میکنند، بحران نهتنها حل نمیشود بلکه چند برابر میشود. مردم ایران بارها ثابت کردهاند که اگر با آنان صادقانه سخن گفته شود، همکاری میکنند و حتی در سختترین شرایط کنار مسئولان میایستند؛ آنچه مردم را خشمگین میکند، دروغ، سانسور و کماهمیت جلوهدادن تهدیدات است.
نباید اجازه داد که اینبار نیز از ترس بالا رفتن قیمت گوشت و ایجاد حساسیت عمومی، اطلاعات مربوط به شیوع بیماری مخفی بماند تا دوباره روزی برسد که مجبور شویم واکسنهای امتحاننشده، وارداتی یا کماثر را روی مردم تست کنند؛ تجربهای که جامعه ما دیگر تاب تکرار آن را ندارد.
اینک وظیفه سنگین و فوری دولت، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان دامپزشکی و رسانههای رسمی کشور این است که با صدای بلند و بدون ترس، وضعیت را اعلام و مدیریت کنند. امروز دیگر زمان پرداختن صداوسیما به برنامههای بیمحتوا و سرگرمیهای بیفایده نیست. اگر واقعاً دغدغه سلامت و امنیت غذایی مردم وجود دارد، باید حداقل چند روز تمام آنتن رسانه ملی به آموزش پیشگیری، علائم بیماری، نحوه گزارش موارد مشکوک و توصیههای بهداشتی اختصاص یابد.
از طرف دیگر، لازم است تیمهای اورژانسی سازمان دامپزشکی فوراً به کل دامداریها، روستاها، مراکز پرورش دام و کشتارگاهها اعزام شوند. هر گونه دام مشکوک یا آلوده باید بلافاصله معالجه یا معدوم شود و خسارت دامداران بدون حتی یک روز تأخیر پرداخت گردد. اگر دولت در پرداخت خسارت کمکاری کند، دامدار ناچار میشود برای جبران ضرر، دام آلوده را به بازار تزریق کند و این یعنی ورود گوشت بیمار به سفره مردم؛ خطری که هیچکس حق بازی با آن را ندارد.
پیشگیری همیشه از درمان ارزانتر، سریعتر و مؤثرتر است. هزینه چند روز اطلاعرسانی، ضدعفونی، مراقبت و پرداخت خسارت میلیونها برابر کمتر از هزینه شیوع گسترده، افزایش قیمت گوشت، کاهش تولیدات دامی و ایجاد یک بحران عمومی سلامت خواهد بود.
اکنون زمان تصمیمهای سخت، صداقت شفاف و اقدام جدی است. مردم ایران، حقیقت را بهتر از هر چیز میپذیرند و در بحرانها همراهی میکنند؛ اما حق نداریم با پنهانکاری، سلامت ملت را قربانی مصلحتسازیهای پوچ کنیم.
این یادداشت یک هشدار است: اگر همین امروز شفافسازی، اطلاعرسانی و مدیریت فوری شروع نشود، فردا برای جبران بسیار دیر خواهد بود.
