فانوس زاگرس | خروج آمریکا از برجام؛ بازنده کیست؟!
طراحی سایت و قالب وردپرس
  • تاریخ انتشار خبر : چهارشنبه ۲ خرداد, ۱۳۹۷ | کد خبر : 79278 | نویسنده : sajad |
  •   

    فانوس زاگرس؛   خروج آمریکا از برجام؛ بازنده کیست؟!   به قلم سید ابراهیم دادگر   برجام ، برنامه جامع اقدام مشترک، توافق جامع و نهایی هسته‌ای وین، join Comprehensive Plan of Actiont فتح الفتوح، ترکمانچای و… عناوینی بود که در این چند سال هر کس از دریچه نگاه و با ادبیات خود به توافق […]

    فانوس زاگرس؛

     

    خروج آمریکا از برجام؛ بازنده کیست؟!

     

    به قلم سید ابراهیم دادگر

     

    برجام ، برنامه جامع اقدام مشترک، توافق جامع و نهایی هسته‌ای وین، join Comprehensive Plan of Actiont فتح الفتوح، ترکمانچای و… عناوینی بود که در این چند سال هر کس از دریچه نگاه و با ادبیات خود به توافق هسته ایران با گروه موسوم به ۱+۵ تعمیم میداد. این توافق از همان ابتدا تفسیرهای متفاوتی با خود به همراه داشت و اگر کسانی که با دیده انصاف و واقع بینی به این توافق نگاه دارند را کسر بگیریم با اندکی مسامحه میتوان گفت جامعه را به دو قطبی منتقدان و مدافعان خود(برجام) تبدیل کرد. برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، توافقی بین المللی بر سر برنامه هسته ای ایران است که در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ میان ایران و کشورهای گروه ۱+۵ (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) در شهر وین صورت گرفت.

     

     

    مذاکرات طولانی مدت و طاقت فرسا میان ایران و ۶ قدرت جهانی برای دستیابی طرفین به “برجام”، همزمان با “توافق موقت ژنو” در نوامبر ۲۰۱۳ آغاز شد.

     

    پس از توافق ژنو، دو طرف مذاکرات را به مدت ۲۰ ماه ادامه دادند تا سرانجام در آوریل ۲۰۱۵ به “تفاهم لوزان” به عنوان چارچوبی برای توافق وین دست یافتند. که بر این اساس ایران تعهداتی را پذیرفت و در ازای اجرای تعهدات، ایران از ذیل تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و آمریکا خارج میشد.

     

    متن برجام یا همان توافق وین، توسط فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان با حضور رسانه ها به زبان های انگلیسی و فارسی قرائیت شده و اعلام شد که طرفین به توافق جامع دست یافته اند.

     

    پس از دستیابی طرفین به برجام، شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامه مشهور ۲۲۳۱، رسما از این توافق حمایت کرده و با گنجاندن آن در حقوق بین الملل، عمل به برجام را به صورت قانونی الزام آور کرد. با صدور این قطعنامه الزام آور هر شش قطعنامه قبلی که علیه ایران صادر شده بود و منجر به تحریم‌های وسیع در رابطه با موضوع هسته‌ای علیه کشورمان شده بود را ملغی کرد.

     

    اما دیری نگذشت که دولت جدید ایالات متحده و در راس، دونالد ترامپ رئیس جمهور جدید در تاریخ ۸ می ۲۰۱۸ تصمیم خود مبنی بر توقف مشارکت ایالات متحده آمریکا در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و آغاز برقراری مجدد تحریم‌های هسته‌ای که بر اثر برجام لغو شده بود را اعلام کرد. توأم با این اعلام، ترامپ یک یادداشت امنیت ملی ریاست جمهوری امضاء کرد که وزیر خارجه و وزیر خزانه داری را موظف می کرد تا بلافاصله برای اعمال مجدد همه تحریم های لغو شده یا برداشته شده به موجب برجام آماده شوند؛ و از آنها خواست که این اقدامات باید در زودترین زمان ممکن، که بیش از ۱۸۰ روز بعد از امضای این یادداشت نخواهد بود، انجام شود.

     

    حال سوالی که اذهان عمومی را به خود معطوف کرده این است که خروج ایالات متحده از برجام چه آثار و تبعاتی خواهد داشت ؟ آیا به لحاظ حقوق بین‌الملل آمریکا متعهد بود تا به عضویت در این توافق ادامه دهد یا چنین تعهدی در کار نبود و ایالات متحده یا هر یک از طرف‌های دیگر می توانستند هر زمان خواستند از برجام کنار بکشند؟ آیا با وجود خروج آمریکا از برجام حقوق بین‌الملل نقض شد یا خیر؟ و…

     

    برای پاسخ دادن به این سوالات باید به دو موضوع توجه داشت. موضوع نخست به ماهیت برجام مرتبط است. آیا برجام، معاهده‌ای بین‌المللی است یا سندی سیاسی؟ اگر برجام را معاهده‌ای بین المللی بدانیم برای یافتن پاسخ باید به حقوق معاهدات بین‌المللی رجوع کنیم و امکان یا عدم امکان خروج از برجام را به عنوان یک معاهده بین المللی بررسی کنیم. اما اگر برجام را توافقی غیرحقوقی، یعنی فاقد توان ایجاد تعهد حقوقی بدانیم تنها منبع ایجاد تعهد به لحاظ حقوق بین‌الملل، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت خواهد بود که برجام را تایید و ضمیمه خود کرده است و باید دید این قطعنامه تعهدی برعهده کشورهای طرف برجام درخصوص پایبندی به آن را ایجاد کرده است یا خیر؟

     

    باید گفت زمانی که این توافق نوشته شد نخواستند در قالب معاهده الزام آور نوشته شود. علت هم این بود که خود طرف ایرانی نمی خواست این توافق هسته ای حالت معاهده الزام اور داشته باشد.

    بنابراین ماهیت حقوقی این توافقنامه یعنی «برنامه جامع اقدام مشترک» نام گرفت تا معاهده محسوب نشود. بنابراین چون معاهده محسوب نمی شود در نتیجه ایالات متحده می گوید خب به نفع کشورم نیست و خارج می شوم ؛ منتهی طبق کنوانسیون معاهدات وین ارکان معاهده را دارد.

     

    اول اینکه کتبی است، دوم اینکه الزام آور و تعهدآور است و سوم اینکه کنگره امریکا و مجلس ایران هم تصویب کرده اند. به این دلایل الزام آور است، در نتیجه ترامپ با خروج از برجام ناقض حقوق بین الملل معاهدات و برجام است.

     

    نکته دوم اینکه ترامپ نمی تواند از فورس ها و ضمانت اجراهای برجام استفاده کند. مثلا اگر ایران برجام را نقض نکند؛ آمریکا نمی‌تواند از “شرط ماشه” استفاده و پرونده را به شورای امنیت بکشاند و از آنها محروم است، کما اینکه در کمیته برجام توازن قوا به نفع چین، روسیه و ایران تمام شد.

    از نظر حقوق بین الملل خروج ترامپ از برجام به زیان امریکا و به سود ایران است. چون ایران از فصل هفتم منشور و تهدید صلح و امنیت خارج شد. عدم انجام تعهدات برجام و ضمانت اجرایش اعاده تحریم ها است. اما آمریکا با دستوری که داد تعلیق تحریم های شورای امنیت را عملا به لغو تحریم ها مبدل کرد. او برجام را نقض کرد و مسئولیت قراردادی و حقوقی دارد. به همین خاطر ایران هم می تواند اعلام شکایت کند.

    در این برهه تاریخی لازم است جمهوری اسلامی ایران دست از انجام اقدامات احساسی نظیر آنچه در مجلس شورای اسلامی دیدیم که برجام و پرچم دولت آمریکا را آتش زدند بردارد و با تکیه بر یک برنامه ریزی مدون و خردمندانه بازی گردان این صحنه نبرد سیاسی ، دیپلماتیک باشد و پا در دوئلی بگذارد که دو سر برد باشد . امریکا مرتکب نقض معاهدات شده است. ایران هم باید به تعهدات خود پایبند باشد تا زمانی که طبق مقررات برجام، از حقوق و مزایایی که طبق برنامه جامع اقدام مشترک برای ایران محفوظ است، جمهوری اسلامی سعی کند از مزایای برجام استفاده کند.

     

    در کنار آن نقض برجام و اعمال تحریم باید در کمیته حل اختلاف برجام مطرح شود و از طریق ساز و کارهای خود برجام، سازمان ملل و دیوان دادگستری و دادگاههای داخلی امریکا ایران می تواند پیگیری کند و تهدید را باید به فرصت تبدیل کند. ایران می تواند اقدام خودسرانه ترامپ را طبق بند ۲ ماده ۲ قانون اساسی امریکا در دادگاه فدرال امریکا خواستار ابطال تصمیم ترامپ شود؛ کما که دیدیم در قضیه فرمان مهاجرتی ترامپ ؛ دادگاه فرمان مهاجرتی جدید رئیس‌جمهوری ایالات متحده، را پیش از آغاز اجرای آن به حال تعلیق درآورد.

    یکی دیگر از موضوعاتی که باعث نگرانی شده بحث بازگشت تحریم هاست ؛ و اقتصاد دانان بر این باورند که با توجه به نفوذ و تاثیرگذاری آمریکا در عرصه‌های مختلف اقتصادی و سیاسی، سایر کشور‌ها که در این توافق حضور دارند هم حتی اگر تمایل داشته باشند در این توافق باقی بمانند، بالاخره به دلیل فشار‌های زیاد آمریکا به شرکت‌هایی که قصد سرمایه‌گذاری در ایران را دارند، مجبور می‌شوند از ایالات متحده تبعیت کنند. ضمن اینکه شرکت‌های خصوصی که تمایل به سرمایه‌گذاری در ایران را دارند دیگر جرات و جسارت چنین کاری را نخواهند داشت. زیرا این موجب می‌شود که آن‌ها هم مشمول تحریم شوند.

     

    اما در جواب این نگرانی باید گفت دولتهای اروپایی و اعضای برجام به جز ایران، عضو سازمان تجارت جهانی هستند؛ اگر ترامپ تحریم ها را علیه شرکت های اروپایی و چین وضع کند و مانع انجام معاملات اروپا با ایران شود، ناقض اساس نامه سازمان تجارت جهانی و اصول تجارت آزاد است و دول اروپایی در این سازمان می توانند علیه آمریکا شکایت کنند.و از لحاظ سیاسی نیز باید گفت با این اقدام خودسرانه دونالد ترامپ رئیس جمهور ایلات متحده آمریکا وجهه ی این کشور در عرصه ی بین المللی را بسیار مخدوش کرد و هر چند اقداماتی از این قبیل در طول تاریخ دولتی که خود را کدخدای عرصه ی بین المللی می داند و به گفته خویش وظیفه پاسداری از نظام بین الملل را بر عهده دارد؛ کم نبوده ولی به اعتقاد کارشناسان برجسته سیاسی خروج ایالات متحده تیر خلاصی بر آبروی و اعتبارش بوده ، آن هم در این برهه ی حساس که در حال مذاکره با کشور کره شمالی می باشند و همگان می دانند که آمریکا سالها به دنبال این مذاکرات بوده و از اهمیت زیادی برایشان برخوردار است که با این اقدام آمریکا پایه های مذاکرات متزلزل شده.

     

    از طرف دیگر مخالفت سه کشور اروپایی شامل فرانسه، آلمان و انگلیس با خروج از توافق هسته ای و ادامه پایبندی به آن به معنی طلاق سیاسی با آمریکا و به عبارت دقیق تر دولت ترامپ است و شکاف بزرگ در جبهه غرب را به دنبال خواهد داشت که حاصل آن از دست رفتن بخش زیادی از نفوذ آمریکا دراروپا و افزایش انزوای جهانی آن خواهد بود زیرا بیشتر کشورهای دنیا ترجیح می دهند توافق هسته ای ادامه داشته باشد و از رویارویی اجتناب دارند. ایجاد انشقاق بین آمریکا و اروپا دستاوردی بی نظیر و تاریخی است که نه تنها برای ایران بلکه برای دنیا بسیار سودمند می باشد و پایانی بر امپراطوری قدرت و نفوذ ایالات متحده در دنیا میباشد.

     

    در آخر باید گفت نگاه نگارنده به آثار خروج آمریکا از برجام نگاهی مثبت میباشد که شرط دستیابی به این امتیازات همانطور که در بالا هم اشاره شد تکیه بر برنامه ای مدون و خردمندانه و با تکیه بر ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک میباشد و در این برهه ی تاریخی در ایران بیشتر از همه زمان ها نیاز به همصدایی مجموعه حاکمیت و آرامش و حمایت همگانی از تیم دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران میباشد.

     

    -نظرتان درباره این دیدگاه چیست؟
    2 نظر برای “خروج آمریکا از برجام؛ بازنده کیست؟!”
    1. اعتماد گفت:

      درود بر جناب اقای دادگر حقوقدان بزرگ و توانمند،ارزیابی بسیار دقیق و موشکافانا و کارشناسی شده از موضوع ارائه دادند.

      1

      0
    2. اعتماد گفت:

      درود بر سید بزرگوار جناب اقای دادگر حقوقدان شایسته و اگاه به علوم روز،بسیار زیبا و ارزنده بیان فرمودند.

      1

      0

    
    امروز شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۷
    • تـــازه ترین خبرها
    • پـــربازدیدترین ها
  • اقای فیلی تدبیری بیندیشیدبا”علیمردانی”استان به قهقرا می رود
  • پیام نماینده کهگیلویه بزرگ به مناسبت سالروز بازگشت آزادگان سرافراز به میهن
  • “موضع گیری احساسی نکنیم”
  • نامه تاجگردون به مردم بویراحمد گرمسیر در خصوص تونل دیل
  • حال و روز ناخوش باغداران دهنوی یاسوج
  • گزارش تصویری مراسم کلنگ زنی کارخانه گیاهان دارویی در گچساران
  • سخنگوی شورای شهر دهدشت:شهرداری دهدشت مبتلا به سرطان بدهکاری است/برای گچساران سهمیه قیر رایگان در نظر گرفته می‌شود برای دهدشت نه
  • ۳ قلاده گراز گرفتار درآب در بویراحمد نجات یافتند
  • شهری منظم و تمیز با همت مردم و شهردار
  • اهدای عضو جوان دهدشتی مرگ مغزی به ۳ بیمار نیازمند جانی دوباره بخشید
  • اسامی بخشداران و معاونان فرمانداری که در کهگیلویه و بویراحمد تغییر می کنند
  • مطالبات مردم از حاکمیت
  • روایت هولناک فرمانده انتظامی گچساران از اثرات مصرف مواد مخدر
  • حریفان تیم فوتبال نفت و گاز گچساران در لیگ دسته دوم مشخص شد
  • نماینده بویراحمد و دنا :هیچوقت کلید شروع انتخابات را نمی زنم/فرزندانم بیکار هستند
  • سیاست استاندار جواب می دهد؟/ خانه به خانه به دنبال کشف دردها
  • رییس کل دادگستری کهگیلویه و بویراحمد: حکم حبس مدیرکل کهگیلویه و بویراحمد ی صادر می شود/تخریب باغ های شهری برخی مدیران/ جلوی بسیاری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز مدیران را گرفتیم
  • “وقتی همه چيز را از تاج گردون مي خواهيم”
  • یاسوج با کشور عراق تفاهم‌نامه تجاری امضا کرد
  • اعلام زمان بهره برداری از پارک آبی یاسوج/آخرین وضعیت هتل یاسوج
  •