طراحی سایت و قالب وردپرس
  • تاریخ انتشار خبر : شنبه ۲۳ دی, ۱۳۹۶ | کد خبر : 71439 | نویسنده : sajad |
  •   

    فانوس زاگرس؛ شدت قحطی به حدی رسید که مردم به خوردن علف، گوشت حیوانات بارکش، سگ، گربه، موش و حتی مردار و فضولات حیوانی روی آوردند. قحط سالی­های ۱۲۹۶-۱۲۴۹ ایران به قلم سیدابوالحسن حسینی نیک قحطی در ایران سابقه‌ای طولانی دارد و این سرزمین شاهد ادوار مختلف قحطی بوده که ساکنان آن را به ورطه […]

    فانوس زاگرس؛
    شدت قحطی به حدی رسید که مردم به خوردن علف، گوشت حیوانات بارکش، سگ، گربه، موش و حتی مردار و فضولات حیوانی روی آوردند.
    قحط سالی­های ۱۲۹۶-۱۲۴۹ ایران
    به قلم سیدابوالحسن حسینی نیک
    قحطی در ایران سابقه‌ای طولانی دارد و این سرزمین شاهد ادوار مختلف قحطی بوده که ساکنان آن را به ورطه مرگ و تباهی کشانده است. محققان قحطی بزرگ سال ۱۲۵۰-۱۲۴۹ شمسی را از هولناک ترین و مرگبارترین رویدادها در طول دو قرن اخیر دانسته‌اند. به گونه‌ای که سال شروع قحطی به عنوان سال مجاعه، مبدأ محاسبات تاریخی قرار گرفته است. (۱)

    به گفته گیلبر جمعیت شناس و مورخ معروف، یک و نیم میلیون نفر از جمعیت ۹ تا ۱۰ میلیون نفری ایران در این قحطی جان باختند، و شهرهای اصفهان، یزد، مشهد، کازرون و… دست کم یک سوم جمعیت خود را از دست دادند.(۲) برآورد شده است که تعداد خانوار ایل قشقایی متجاوز از ۶۰ هزار خانوار به ۱۲ هزار خانوار کاهش یافت که گویای ابعاد فاجعه است.(۳)

    شدت قحطی به حدی رسید که مردم به خوردن علف، گوشت حیوانات بارکش، سگ، گربه، موش و حتی مردار و فضولات حیوانی روی آوردند.(۴) در بعضی نقاط آدم خواری، بچه دزدی و قتل کودکان نیز شایع گشت. به گونه‌ای که در شهر قم هیچ کس جرأت نمی‌کرد تنها به خیابان‌ها برود، و در بیرون شهر قم اراذل، زنان در جستجوی غذا را به بهانه اینکه می‌خواهند به آنان غذا بدهند فریب می‌دادند، به قتل می­رساندند و از گوشت آن‌ها استفاده می‌کردند.(۵)

    افغانی شیعه مذهبی اوضاع قم را در این روزگار چنین به تصویر می‌کشد: « دهات خالی و خاموش، همانند خانه ارواح، توسط دسته‌هایی از سگ‌ها، که با زنده‌ها برای تصاحب مرده‌ها مبارزه می‌کردند، مورد تهاجم قرار گرفته بود. در این سرزمین نه مذهب و عدالت و نه مروتی یافت می‌شود. ما در کابل به ایران به عنوان مرکز خوبی‌های اسلام نگاه می‌کردیم، ولی افغانستان، با تمام عیب‌هایش، کشور بهتری برای زیستن است.»(۶)

    همچنین قحط­سالی ۱۲۹۶۱۲۹۸ هجری خورشیدی (۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹ میلادی) قحطی بزرگی بود که تلفات جانی فراوانی را در ایران سبب شد. این رویداد از دیدگاه مجد یکی از بزرگ‌ترین قحطی و فاجعه انسانی تاریخ ایران است که از حمله مغول در قرن سیزدهم میلادی نیز بسیار فراتر رفت. درباره این واقعه مطالب اندکی نوشته شده و حتی کمتر شناخته شده‌است. از دیدگاه مجد در این قحطی نزدیک به ۲۵٪ (در برخی دیگر از منابع ۴۰ درصد) از جمعیت ایران به سبب گرسنگی و سوءتغذیه و بیماری‌های ناشی از آن از بین رفتند. وی دولت بریتانیا را به دلیل خرید گسترده غلات و مواد غذایی در ایران، وارد نکردن غذا از هندوستان و بین‌النهرین، ممانعت از ورود غذا از ایالات متحده و اتخاذ سیاست‌های مالی از جمله نپرداختن درآمدهای نفت به ایران، مسبب اصلی می‌داند.(۷)

    به هر حال از یک طرف عوامل طبیعی از جمله اقلیم ویژه ایران، کمبود منابع آب و بارندگی و خشکسالی‌های متناوب داخل فلات ایران، از طرف دیگر مسائل فرهنگی و اجتماعی بویژه شرایط سیاسی و بی­کفایتی و فساد مسئولان حکومتی آن وقت بعنوان عواملی که در شروع، تشدید و تداوم قحطی نقش داشتند باید مورد توجه قرار گرفته­ شود. (۸)

    پروفسور شوکو” اوکازاکی” در باب این موضوع اظهار نموده است که: «عاملِ اصلی قحطی سال ۱۲۸۸ ق بروز دو خشکسالی پی در پی بود، اما این بلا به هیچ وجه کاملاً نتیجه بلهوسی طبیعت نبود بلکه بخش بزرگی از مسئولیت این رویداد ناگوار را می‌توان واقع بینانه متوجه ملاکان، سوداگران غله و برخی روحانی نمایان و مقامات ارشد که دست اندرکار احتکار و سوء استفاده از اوضاع به نفع خود بودند، شناخت.(۹)

    گزارش شده است که ناصرالدین شاه که به سفر عتبات عالیات رفته بود طی تلگرافی درباره اوضاع و احوال عمومی، سوال کرد و پاسخ کارگزاران متملق چنین بود که «احوال‌ها خیلی خوب است. تازه[ای] که قابل عرض همایون باشد هیچ نیست … از هر جهت، امنیت و آسودگی حاصل است! تهران کمال نظم و وفور را دارد! جنس به قاعده به انبارها می‌رسد! به هیچ قسم از تهران نگرانی نداشته باشید!» و وضعیت ایالات نیز مثبت گزارش شده است.(۱۰)

    این در حالی بود که ایران با یکی از بزرگترین قحطی‌های تاریخ خود دست به گریبان بود. این عدم مسئولیت و بی کفایتی به نوبه خود موجب تشدید بحران می‌­­گشت. ابعاد فساد اداری در جریان این قحطی به اندازه‌ای بود که با کشف روابط کلانتران شهر با لوطیان و اوباشان و عدم توانایی کلانتران برای مقابله با اوباشگری سعی شد تغییراتی در وضعیت نیروهای انتظامی تهران داده شود.(۱۱)

     

     


    (۱). راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، ج۳، موسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۴، ص۱۴.

    (۲).کتابی، احمد، درآمدی بر بررسی علل اجتماعی قحطی‌ها در ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۰، ص۱۷۰.

    (۳). راوندی، مرتضی، همان، ص ۲۷۹.

     (۴).کتابی، احمد، همان ، ص۱۷۲.

    (۵).ارباب، محمد تقی، کتاب عدد نفوس اهالی دارالایمان قم، قم نامه، ،۱۳۶۴، ص۶۰.

    (۶).کتابی، احمد، همان، صص۱۷۲ و ۱۷۳.

    (۷). http://fa.wikipedia.org

    (۸).راوندی، همان، صص ۱۹۹و۲۴۲.

    (۹). اوکازاکی، شوکو، قحطی بزرگ‌سال ۱۲۸۸ در ایران، ۱۳۶۵، ص۴۱.

    (۱۰).کتابی، همان، ص ۱۷۸

    (۱۱).شهیدی، حسین، سرگذشت تهران، جلد ۱، نشر راه مانا، ۱۳۸۳، ص۱۷۸.

    -نظرتان درباره این دیدگاه چیست؟
    3 نظر برای “قحط سالی­ های ۱۲۹۶-۱۲۴۹ ایران”
    1. مورخ گفت:

      برادر عزیز در مورد بخش اول گفته هایی شما دروغ و کذب بوده ولی در مورد بخش دوم تا حدودی درسته

      0

      0
    2. بیسواد گفت:

      کو مه مطالب تموم وابی زی جاده خاکی سید

      0

      0

    دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط فانوس زاگرس در وب سایت منتشر خواهد شد

    پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد

    پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد

    نظرات

    وارد کردن آدرس ایمیل اختیاری می باشد

    وارد کردن آدرس وبسایت اختیاری می باشد

    امروز جمعه ۴ اسفند ۱۳۹۶
    • تـــازه ترین خبرها
    • پـــربازدیدترین ها
  • مدیر منابع انسانی دانشگاه علوم پزشکی استان منصوب شد
  • آخرین اخبار حادثه سقوط هواپیما؛ربودن هواپیمای ای‌تی‌آر یکی از گزینه‌های احتمالی اولیه بود/طراحی سناریوی جدید برای دسترسی به پیکر جانباختگان /آقای نماینده؛ استیضاح وزیر راه چه دردی را دوا می‌کند/ فرودگاه یاسوج از ابتدا اصولی ساخته نشد/۲ کوهنورد محلی مفقود شده در دنا پیدا شدند/جعبه سیاه ATR آسمان از لاشه هواپیما جدا نشده است
  • دانشگاه آزاد به چه سمتی می رود؟
  • نامه احساسی سید جواد فدائی به دکتر نظری/تو به جای دنا استوار باش
  • در سی سخت مهربانی ارزان ارزان است
  • سی سختی ها برای “ایلیا” و “شهبد” سنگ تمام گذاشتند/ جشن تولدی پس از سقوط هواپیما + تصاویر
  • “خودزنی نکنیم”
  • مراسم یادبود مسافران پرواز ای تی آر در دهدشت برگزار شد+ تصاویر
  • چرا مسئولین ذیربط و مقصران  حوادث تلخ اخیر استعفا ندادند؟!
  • هفته دوازدهم لیگ برتر هندبال/ شکست سپاهان از نفت و گازگچساران
  • آخرین اخبار حادثه سقوط هواپیما؛تکذیب انتقال ۷ پیکر به پزشکی قانونی کهگیلویه و بویراحمد/فعلا امکان حضور هیچ تیمی درمحل حادثه نیست/برنامه‌ریزی برای دست‌یابی به جعبه سیاه هواپیما/درخواست خانواده‌های دغدار از نیروهای امدادی/عملیات امداد به قرارگاه ارتش استان فارس واگذار شد/نتایج نمونه برداری پیکر جانباختگان سانحه هوایی چند روز آینده اعلام می شود
  • “تولدت مبارک ایلیا”
  • موج سواری ممنوع
  • توسعه ای به روش نامتقارن در استان محروم کهگیلویه و بویراحمد
  • سمفونی برف وخورشید
  • آخرین اخبار حادثه سقوط هواپیما؛متوقف شدن عملیات امداد و نجات به دلیل شرایط نامساعد جوی/انتقال اجساد از قله دنا تا شهر سی‌سخت چیزی حدود ۸ ساعت طول می‌کشد/ارتباط تلفنی در دنا قطع شد/جعبه سیاه
  • در آخرین لحظات درهواپیمای مسافربری تهران _یاسوج چه گذشت؟/خلبان تصورکرد کوه رارد کرده است
  • توضیحات استاندار کهگیلویه بویراحمد درباره جزییات عملیات انتقال اجساد و تشییع جانباختگان
  • حضور تیم های والیبال مدارس گچساران در مسابقات استانی+تصاویر
  • “لرها” صدای اعتراضشان همیشه کوتاه است