طراحی سایت و قالب وردپرس
  • تاریخ انتشار خبر : سه شنبه ۱۹ دی, ۱۳۹۶ | کد خبر : 71299 | نویسنده : sajad |
  •   

    فانوس زاگرس؛ به قلم سید عطاالله طاهرزاده موسویان   کُرزنگلو میگو جونِ یَ پُسم                                        سِرشَم خَرده و دس و پای وَشَم (کرزنگلو میگه جان تنها پسرم    سرش را خوردم و دست و پاهایش هم پیشم است!!) اسمش را حتماً شنیده اید اما به گمانم خودش را هرگز ندیده اید.قدیمی ها معتقدند که بسیار چالاک ، […]

    فانوس زاگرس؛

    به قلم سید عطاالله طاهرزاده موسویان

     

    کُرزنگلو میگو جونِ یَ پُسم                                        سِرشَم خَرده و دس و پای وَشَم

    (کرزنگلو میگه جان تنها پسرم    سرش را خوردم و دست و پاهایش هم پیشم است!!)

    اسمش را حتماً شنیده اید اما به گمانم خودش را هرگز ندیده اید.قدیمی ها معتقدند که بسیار چالاک ، سریع وخطرناک است ،چشم های براقی دارد و بدنش هم انعطاف زیادی دارد اما حساس ترین عضو بدنش بینی اش است و اگر ضربه ای به بینی اش بزنی فوری می میرد . نامش کرزنگلو(korzangolo) است! کلمه ای که وقتی  می شنوی بی اختیار لبخندی هم می زنی . همان جانوری که درموردش نظریه های گوناگونی وجود دارد و می گویند ناخن های بسیار بلندی دارند و به انسان حمله می کند ولی هیچ گاه شخصی را ندیده اند که کرزنگلو به او حمله کرده باشد و با هرکسی صحبت میکنی،خودش  تا به حال آن را ندیده است و اطلاعات بسیار کمی هم  در مورد آن دارد .شعر بالا تا اندازه ای میزان شناخت و دانش و آگاهی مردم را از این جانور  و موجودی که شکل افسانه ای پیدا کرده است بیان می کند.بزرگتر ها برای ترساندن بچه ها از این واژه استفاده می کرده اند و برای این که بازیگوشی را کنار بگذارد و به خواب بروند! به آن ها می گفتند بخوابند وگرنه کرزنگلو می آید و آن ها را با خود می برد!

    در استان بوشهر  و نواحی جنوبی کشور به آن کرزنگرو(korzangeru) می گویند.دکتر  سید جعفرحمیدی در فرهنگنامه بوشهر،کرزنگرو را بچه بر یا کودک ربا می نامد و بر این اعتقاد است که کرزنگرو حیوانی است که با خود بچه حمل می کند و احتمال می دهد که در گذشته های دور در مناطق دشتی دشتستان کانگرو که اکنون زیستگاهش بیشتر در قاره اقیانوسیه  می باشد،وجود داشته است(البته با توجه به این که اقیانوسیه میلیون ها سال قبل از پیدایش انسان ،از دیگر قاره ها جدا شده این امر از منظر علمی کمی بعید به نظر می رسد.) در کتاب سیری در گویش دشتستان(تالیف:طیبه برازجانی) کرزنگرو را مرکب از کلمه کُر(به معنای پسر) و زن و گِرو(به معنای گیرنده) می دانند و در مجموع آن را به معنای گیرنده فرزند زنان تعریف میکند. کناره نشینان رودخانه مند بر این اعتقادند که این حیوان با آفتاب میانه خوبی ندارد و به همین دلیل در طول روز از استراحتگاه خود خارج نمی شود و همزمان با غروب خورشید سر و کله اش پیدا می شود و…

    برای حل معمای کرزنگلو چند سالی پیگیر ماجرا بودم.از هر کسی که امکان داشت اطلا عاتی بدست می آوردم -از دانش آموزان،همکاران،کشاورزان و دامداران ، پرسنل محیط زیست و هرکسی که امکان داشت اندک اطلاعاتی در مورد این جاندار داشته باشد، می پرسیدم- اما کل اطلاعاتی که در مورد این جانور وجود داشت  همان چند سطری بود که در شروع این مقاله آورده ام.در منابع نوشتاری مان هم  اطلاعات علمی در خصوص این جاندار وجود نداشته و مطالبی که مردم می گفتند  هم بعضاً متناقض بودند.از اشتراکات مطالب استفاده بردم و متوجه شدم که این جانور ،پستانداری گوشت خوار است که معمولاً در شب به فعالیت می پردازد.باید از گربه سانان باشد(پسوند گُلو در نام این جاندار به این مورد اشاره می کند) و از نظر اندازه از گربه معمولی بزرگتر و کشیده تر است.البته بعضی از افراد که گورکن(رودک عسل خوار )را دیده بودند به علت ناخن های بلندش می گفتند که همین جانور کرزنگلو است اما پاسخ آنها ناصحیح به نظر می رسید و دیگران هم آن را تایید نکردند.  عکس ها ی تمام پستانداران و گربه سانانی که در منطقه ما یافت می شوندو در مظان اتهام بودند! و با اطلاعات بدست آمده هم خوانی داشتند را در اختیار آگاهان قرار دادم.از خانواده گربه سانان در ایران ۱۰ گونه شناسایی شده است که دو گونه از آن ها منقرض شده اند(شیر ایرانی و ببر مازندران). از ۸ گونه باقیمانده،یوز پلنگ ،پلنگ ،گربه شنی و گربه پالاس یا با اطلاعات موجود هم خوانی نداشتند و یا در منطقه ما دیده نمی شوند. می ماند چهار گونه دیگر  که عبارتند از :گربه جنگلی،گربه وحشی،کاراکال و سیاه گوش. از این چهار گونه گربه جنگلی و گربه وحشی را از نزدیک دیده ام و از آن ها عکس گرفته ام اما  وجود دو گونه دیگر را منابع موثق با عکس و … تایید کرده اند . سیاه گوش را اغلب با یوزپلنگ اشتباه می گیرند(به خاطر خال های روی بدنش و…). گربه وحشی اکثر خصوصیاتش شبیه به گربه خانگی است، اما دم کوتاه تر،پشمالوتر با حلقه های مشابه و قسمت انتهایی  سیاه رنگ است و در مناطق مختلف رنگ های متفاوتی دارد. گربه جنگلی در مقایسه با گربه وحشی  جثه ای بزرگ تر،پاهای بلندتر،دم کوتاه تر و گوش های بزرگتری دارد و در انتهای گوش موهای سیاهی دارد.  کاراکال (در کتاب های قدیمی به آن سیاه گوش می گفتند) بزرگ تر از گربه اهلی است ،بدن کشیده و استوانه ای شکل،دست و پاها بلند و پاها بلندتر از دست ها است.گوش های بزرگ و مثلثی شکل با دسته ای از موهای سیاه به طول تقریبی ۵ سانتی متر در انتهای آن.دم کوتاه و باریک حدود یک سوم طول سر وتنه است(طول سروتنه ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر است.ارتفاع ۳۸ تا ۵۰ سانتی متر ،وزن ۶ تا ۱۹ کیلوگرم است.).در زبان ترکمنی به آن ها قاراگولاک و نایینی ها هم به آن ها منگوله گوش می گویند(به نظر تشابهات اندکی در نام های محلی با کرزنگلو مشاهده می شود) . نهایتاً  با کمک افرادی که ادعا می کردند شخصاً کرزنگلو را دیده اند به این نتیجه رسیدم که کرزنگلو به احتمال بسیار زیاد باید همان کاراکال باشد. هر چند برای جاندار که معمولاً در شب به شکار می پردازد(گاهی در فصل زمستان در اوایل صبح یا غروب هم از لانه بیرون می آیند)وتشخیص ویژگی های ظاهری آن به راحتی امکان پذیر نیست و بر خلاف تصور عامه به آسانی رام و تربیت می شود و نسل آن به شدت رو به کاهش است و وجود آن ها در هر منطقه ای بر غنای زیستی و ارزش اکولوژیکی  آنجا می افزاید ،آنچه اهمیت زیادی دارد حفاظت ، حمایت  و جلوگیری از انقراض آنهاست و …

     

     

    ***زیست شناس

    برچسب ها :
    -نظرتان درباره این دیدگاه چیست؟
    2 نظر برای ““اندر احوالات کرزنگلو””
    1. مهدی گفت:

      می گن از زیر پستان بز ها شیر می خورد و گربه سانان این گونه نیستند

      0

      0
    2. مهدی گفت:

      حیوانی است که حمله نمي کند. بدنش هفت قسمت جدا شده و همه قسمتها مشبک،دم کلفت در آخر بدن برای شنا یا جمع کردن خاک

      0

      0

    
    امروز چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۷
    • تـــازه ترین خبرها
    • پـــربازدیدترین ها
  • ناگفته ها و نقد ششم پاکدل در خصوص ” مغازه‌های شرکت نفت گچساران”
  • معاون سیاسی و امنیتی استاندار کهگیلویه و بویراحمد : بکارگیری ظرفیت تشکل‌های مردم نهاد در جلوگیری از قانون گریزی در جامعه ضروری است
  • يك كهگيلويه و بويراحمدي معاون پست كشور شد
  • اعتراف تلخ دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد بر بکارگیری بی ضابطه نیرو
  • مطهری: تنها راه رفع حصر ورود مجلس خبرگان است/ نمی‌شود قیمت بنزین تا ابد ۱۰۰۰ تومان باشد/ باید موشک داشته باشیم اما نباید روز امضای برجام آن را هوا کنیم
  • صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم/آقای حجاریان! مردم اسباب‌بازی ما نیستند/ تلاش‌های اصلاح‌طلبان نبود روحانی ۴میلیون رأی نیز نداشت
  • فرشاد نگین تاجی:شهردار یاسوج تغییر نمی‌کند
  • واکنش بسیج دانشجویی دانشگاه آزاد گچساران به نامه تاجگردون به اسماعیلی
  • نامه های تاجگردون به روسای سابق و جدید دانشگاه آزاد گچساران
  • سرپرست دانشگاه آزاد گچساران: به شایعات دامن نزنیم و همه با هم با هر گرایش فکری صرف و صلاح دانشگاه را در دستور کار خود قرار دهیم
  • روز شلوغ شورای اداری گچساران با دو تغییر در ادارات شهرستان/خانه تکانی در میراث فرهنگی و اداره کار گچساران+تصاویر
  • ﺭﻭﺯ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ
  • گزارش تصویری مراسم تودیع و معارفه روسای قدیم و جدید امور فرهنگی شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران
  • فرماندار شهرستان چرام رسمآ منصوب شد
  • تغییر رئیس میراث فرهنگی گچساران
  • پایان ۱۱ سال انتظار ؛ پذیرش نخستین بیمار بستری در بیمارستان بزرگ یاسوج
  • مدیرکل جدید بهزیستی کهگیلویه و بویراحمد منصوب شد
  • مدیر کل دادگستری کهگیلویه و بویراحمد:تکلیف و رسالت بنده اقتضا می‌کند جلوی هر مفسده‌ای  ایستاده و برخورد کنم/ مفاسد را مطرح کنید آنجا که باید برخورد قضایی شود ورود پیدا می‌کنیم
  • واکنش مجمع هماهنگی تشکل های اسلامی دانشجویان استان ( مَهتاد ) به نامه نماینده کهگیلویه بزرگ به استاندار و حواشی پیرامون آن
  • واکنش مدیرکل بازرسی و امور حقوقی استانداری به نامه نماینده کهگیلویه بزرگ؛اگر افرادی مثل پرواز از دولت دفاع نکنند چه کسی باید دفاع کند؟
  •