طراحی سایت و قالب وردپرس
  • تاریخ انتشار خبر : سه شنبه ۱۹ دی, ۱۳۹۶ | کد خبر : 71299 | نویسنده : sajad |
  •   

    فانوس زاگرس؛ به قلم سید عطاالله طاهرزاده موسویان   کُرزنگلو میگو جونِ یَ پُسم                                        سِرشَم خَرده و دس و پای وَشَم (کرزنگلو میگه جان تنها پسرم    سرش را خوردم و دست و پاهایش هم پیشم است!!) اسمش را حتماً شنیده اید اما به گمانم خودش را هرگز ندیده اید.قدیمی ها معتقدند که بسیار چالاک ، […]

    فانوس زاگرس؛

    به قلم سید عطاالله طاهرزاده موسویان

     

    کُرزنگلو میگو جونِ یَ پُسم                                        سِرشَم خَرده و دس و پای وَشَم

    (کرزنگلو میگه جان تنها پسرم    سرش را خوردم و دست و پاهایش هم پیشم است!!)

    اسمش را حتماً شنیده اید اما به گمانم خودش را هرگز ندیده اید.قدیمی ها معتقدند که بسیار چالاک ، سریع وخطرناک است ،چشم های براقی دارد و بدنش هم انعطاف زیادی دارد اما حساس ترین عضو بدنش بینی اش است و اگر ضربه ای به بینی اش بزنی فوری می میرد . نامش کرزنگلو(korzangolo) است! کلمه ای که وقتی  می شنوی بی اختیار لبخندی هم می زنی . همان جانوری که درموردش نظریه های گوناگونی وجود دارد و می گویند ناخن های بسیار بلندی دارند و به انسان حمله می کند ولی هیچ گاه شخصی را ندیده اند که کرزنگلو به او حمله کرده باشد و با هرکسی صحبت میکنی،خودش  تا به حال آن را ندیده است و اطلاعات بسیار کمی هم  در مورد آن دارد .شعر بالا تا اندازه ای میزان شناخت و دانش و آگاهی مردم را از این جانور  و موجودی که شکل افسانه ای پیدا کرده است بیان می کند.بزرگتر ها برای ترساندن بچه ها از این واژه استفاده می کرده اند و برای این که بازیگوشی را کنار بگذارد و به خواب بروند! به آن ها می گفتند بخوابند وگرنه کرزنگلو می آید و آن ها را با خود می برد!

    در استان بوشهر  و نواحی جنوبی کشور به آن کرزنگرو(korzangeru) می گویند.دکتر  سید جعفرحمیدی در فرهنگنامه بوشهر،کرزنگرو را بچه بر یا کودک ربا می نامد و بر این اعتقاد است که کرزنگرو حیوانی است که با خود بچه حمل می کند و احتمال می دهد که در گذشته های دور در مناطق دشتی دشتستان کانگرو که اکنون زیستگاهش بیشتر در قاره اقیانوسیه  می باشد،وجود داشته است(البته با توجه به این که اقیانوسیه میلیون ها سال قبل از پیدایش انسان ،از دیگر قاره ها جدا شده این امر از منظر علمی کمی بعید به نظر می رسد.) در کتاب سیری در گویش دشتستان(تالیف:طیبه برازجانی) کرزنگرو را مرکب از کلمه کُر(به معنای پسر) و زن و گِرو(به معنای گیرنده) می دانند و در مجموع آن را به معنای گیرنده فرزند زنان تعریف میکند. کناره نشینان رودخانه مند بر این اعتقادند که این حیوان با آفتاب میانه خوبی ندارد و به همین دلیل در طول روز از استراحتگاه خود خارج نمی شود و همزمان با غروب خورشید سر و کله اش پیدا می شود و…

    برای حل معمای کرزنگلو چند سالی پیگیر ماجرا بودم.از هر کسی که امکان داشت اطلا عاتی بدست می آوردم -از دانش آموزان،همکاران،کشاورزان و دامداران ، پرسنل محیط زیست و هرکسی که امکان داشت اندک اطلاعاتی در مورد این جاندار داشته باشد، می پرسیدم- اما کل اطلاعاتی که در مورد این جانور وجود داشت  همان چند سطری بود که در شروع این مقاله آورده ام.در منابع نوشتاری مان هم  اطلاعات علمی در خصوص این جاندار وجود نداشته و مطالبی که مردم می گفتند  هم بعضاً متناقض بودند.از اشتراکات مطالب استفاده بردم و متوجه شدم که این جانور ،پستانداری گوشت خوار است که معمولاً در شب به فعالیت می پردازد.باید از گربه سانان باشد(پسوند گُلو در نام این جاندار به این مورد اشاره می کند) و از نظر اندازه از گربه معمولی بزرگتر و کشیده تر است.البته بعضی از افراد که گورکن(رودک عسل خوار )را دیده بودند به علت ناخن های بلندش می گفتند که همین جانور کرزنگلو است اما پاسخ آنها ناصحیح به نظر می رسید و دیگران هم آن را تایید نکردند.  عکس ها ی تمام پستانداران و گربه سانانی که در منطقه ما یافت می شوندو در مظان اتهام بودند! و با اطلاعات بدست آمده هم خوانی داشتند را در اختیار آگاهان قرار دادم.از خانواده گربه سانان در ایران ۱۰ گونه شناسایی شده است که دو گونه از آن ها منقرض شده اند(شیر ایرانی و ببر مازندران). از ۸ گونه باقیمانده،یوز پلنگ ،پلنگ ،گربه شنی و گربه پالاس یا با اطلاعات موجود هم خوانی نداشتند و یا در منطقه ما دیده نمی شوند. می ماند چهار گونه دیگر  که عبارتند از :گربه جنگلی،گربه وحشی،کاراکال و سیاه گوش. از این چهار گونه گربه جنگلی و گربه وحشی را از نزدیک دیده ام و از آن ها عکس گرفته ام اما  وجود دو گونه دیگر را منابع موثق با عکس و … تایید کرده اند . سیاه گوش را اغلب با یوزپلنگ اشتباه می گیرند(به خاطر خال های روی بدنش و…). گربه وحشی اکثر خصوصیاتش شبیه به گربه خانگی است، اما دم کوتاه تر،پشمالوتر با حلقه های مشابه و قسمت انتهایی  سیاه رنگ است و در مناطق مختلف رنگ های متفاوتی دارد. گربه جنگلی در مقایسه با گربه وحشی  جثه ای بزرگ تر،پاهای بلندتر،دم کوتاه تر و گوش های بزرگتری دارد و در انتهای گوش موهای سیاهی دارد.  کاراکال (در کتاب های قدیمی به آن سیاه گوش می گفتند) بزرگ تر از گربه اهلی است ،بدن کشیده و استوانه ای شکل،دست و پاها بلند و پاها بلندتر از دست ها است.گوش های بزرگ و مثلثی شکل با دسته ای از موهای سیاه به طول تقریبی ۵ سانتی متر در انتهای آن.دم کوتاه و باریک حدود یک سوم طول سر وتنه است(طول سروتنه ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر است.ارتفاع ۳۸ تا ۵۰ سانتی متر ،وزن ۶ تا ۱۹ کیلوگرم است.).در زبان ترکمنی به آن ها قاراگولاک و نایینی ها هم به آن ها منگوله گوش می گویند(به نظر تشابهات اندکی در نام های محلی با کرزنگلو مشاهده می شود) . نهایتاً  با کمک افرادی که ادعا می کردند شخصاً کرزنگلو را دیده اند به این نتیجه رسیدم که کرزنگلو به احتمال بسیار زیاد باید همان کاراکال باشد. هر چند برای جاندار که معمولاً در شب به شکار می پردازد(گاهی در فصل زمستان در اوایل صبح یا غروب هم از لانه بیرون می آیند)وتشخیص ویژگی های ظاهری آن به راحتی امکان پذیر نیست و بر خلاف تصور عامه به آسانی رام و تربیت می شود و نسل آن به شدت رو به کاهش است و وجود آن ها در هر منطقه ای بر غنای زیستی و ارزش اکولوژیکی  آنجا می افزاید ،آنچه اهمیت زیادی دارد حفاظت ، حمایت  و جلوگیری از انقراض آنهاست و …

     

     

    ***زیست شناس

    برچسب ها :
    -نظرتان درباره این دیدگاه چیست؟
    2 نظر برای ““اندر احوالات کرزنگلو””
    1. مهدی گفت:

      می گن از زیر پستان بز ها شیر می خورد و گربه سانان این گونه نیستند

      0

      0
    2. مهدی گفت:

      حیوانی است که حمله نمي کند. بدنش هفت قسمت جدا شده و همه قسمتها مشبک،دم کلفت در آخر بدن برای شنا یا جمع کردن خاک

      0

      0

    
    امروز دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷
    • تـــازه ترین خبرها
    • پـــربازدیدترین ها
  • گزارش تصویری مراسم تشییع پیکر مرحوم نشاطی فر/تاجگردون:گچساران انسان بزرگی را از دست داد
  • فاز اول پل سوم بشار افتتاح شد+تصویر
  • بازسازی صحنه سرقت از طلافروشی در میدان هفتم تیر یاسوج+تصاویر
  • گزارشی از سفر مصطفی تاج زاده به یاسوج/تصاویر
  • اصولگرایان گچساران بر دیوار چه کسانی یادگاری می نویسند؟؟
  • مطالبات اجتماعی و خشونت
  • شادی و شعفی که فوتبال به کالبد جامعه تزریق کرد
  • اعضای بدن بانوی باردار چرامی به بیماران نیازمند اهدا شد
  • روایت تاجگردون از پیامک هایی که برای نمایندگان ارسال می شود
  • علت بوی بد فاضلاب در برخی شهرکهای یاسوج از نظر فرماندار بویراحمد
  • عدل هاشمی پور خبر داد:احداث باند اضطراری فرودگاه دهدشت مجوز گرفت
  • مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد:پروژه ساماندهی خیابان بلادیان جزء پروژه های پایلوت کشوری محسوب میشود
  • دعوت باشگاه اسپانیایی از مربی جوان گچسارانی 
  • “چرايی اختلاف افكنی برخی ها در ميان اصلاح‌طلبان كهگيلويه‌و‌بويراحمد”
  • نماز عید فطر در گچساران اقامه شد+تصاویر
  • گزارش تصویری نماز عید فطر در دهدشت/امام جمعه دهدشت:اجاره مسکن در شهر دهدشت کمرشکن است
  • پیام تبریک مدیر بهداشت و درمان صنعت نفت گچساران به مناسبت فرا رسیدن عید سعید فطر
  • ضیافت افطار جمعی از مدیران شهرستان گچساران با رهایی یافتگان از دام اعتیاد+تصاویر
  • جزئیات کامل دستگیری سارقان طلافروشی در یاسوج از زبان فرمانده انتظامی کهگیلویه و بویراحمد
  • زمان دقیقا زمانِ پرسشگری و نقد کوبنده است
  •